Vijf uur ’s ochtends. Het is pikkedonker en ijskoud, en je staat aan de rand van een vallei vol gigantische stenen ‘asperges’. En dan, ineens, verschijnt de eerste luchtballon. Dan nog één. En nog tien. Welkom in Cappadocië!
Wij trokken een week met onze camper en onze kinderen van 3 en 5 door deze bizarre regio midden in Turkije. We kropen door rotstunnels, klommen met een touw omhoog naar verborgen grotkerken en verkenden met een zaklamp een eeuwenoud rotsklooster. Maar we stonden ook vast in een overvolle ondergrondse stad en betaalden flink voor plekken die ons tegenvielen.
In deze blog delen we de 17 mooiste bezienswaardigheden van Cappadocië, plus een bonustip. Eerlijk en met onze eigen ervaringen: waar je echt naartoe moet, wat je gerust kunt overslaan en hoe je de drukte ontloopt. Inclusief praktische tips en de fijnste plekken om te overnachten.
→ Reis je met kinderen? Lees dan ook onze tips voor Cappadocië met kinderen!
Praktische tips voor Cappadocië
Hoeveel dagen heb je nodig in Cappadocië?
De meeste reisgidsen en reisblogs adviseren twee tot drie dagen voor Cappadocië, waarbij twee dagen echt het minimum is. Wil je een ballonvaart maken? Boek die dan het liefst op je eerste ochtend. Gaat de vlucht door de wind niet door, dan heb je nog een paar ochtenden over om het opnieuw te proberen. Wij bleven een hele week en vonden dat een heerlijk tempo. Zelfs na een week hadden we nog genoeg op ons lijstje staan. Heb je de tijd, plan dan gerust ruimer.
Heb je een auto nodig in Cappadocië?
Wij reisden met onze camper en een eigen vervoermiddel is hier echt handig. De bezienswaardigheden liggen verspreid door de regio en met een auto bepaal je zelf je tempo. Rij je liever niet zelf? Vanuit Göreme vertrekken dagelijks georganiseerde tours, zoals de bekende Red en Green Tour. Voor een wandeling van A naar B, zoals door Pigeon Valley, is een taxi een prima oplossing. Alles over autorijden, tol en betalen in Turkije lees je in onze Turkije tips.
Wanneer kun je het beste naar Cappadocië?
De lente en de herfst zijn ideaal: aangenaam wandelweer en minder hitte dan in de zomer. Wij waren er in oktober. Houd er wel rekening mee dat de ballonnen lang niet elke ochtend vliegen. In de winter en het vroege voorjaar worden vluchten het vaakst geannuleerd, maar ook bij ons vlogen ze in een hele week maar één ochtend. Plan het ballonspotten daarom zo vroeg mogelijk in je reis. En neem altijd een warme trui mee, want de ochtenden kunnen fris zijn.
Is een Museum Pass Cappadocia de moeite waard?
Met de Museum Pass Cappadocia heb je 72 uur lang toegang tot verschillende musea en archeologische plekken van het Turkse ministerie van Cultuur, zoals het Göreme Open Air Museum, de Dark Church, Derinkuyu en Ihlara Valley. Of het uit kan, hangt dus helemaal af van je planning. Wil je in drie dagen veel van die bekende plekken zien, reken het dan even na. Wij lieten veel van de betaalde trekpleisters links liggen en vonden de gratis valleien en kleinere grotkerken eigenlijk het leukst.
Bereik en offline kaarten
In de valleien heb je lang niet overal mobiel bereik en de wandelpaden zijn niet altijd duidelijk aangegeven. Download daarom vooraf een offline wandelkaart. Wij zijn groot fan van Mapy.com: daarop staan niet alleen de wandelpaden, maar ook veel van de grotkerken aangegeven. Neem verder goede wandelschoenen met grip mee en een zaklamp (of gebruik die van je telefoon) voor de grotten en tunnels.
Waar te verblijven in Cappadocië: leukste plaatsjes en hotels
Waar je in Cappadocië overnacht, maakt met een auto niet heel veel uit: de bekendste dorpen liggen allemaal op een kwartiertje rijden van elkaar. Toch heeft elk dorp een eigen sfeer. Wij zetten de vier populairste plekken op een rij, met per dorp een paar fijne hotels. Bijna overal slaap je in een grotkamer, uitgehakt in de rots. Een belevenis op zich!
Göreme: het handige, levendige hart
Göreme is voor de meeste reizigers de handigste uitvalsbasis. Het dorp ligt midden tussen de feeënschoorstenen, je vindt er de grootste keuze aan grothotels en restaurants, en veel mooie valleien liggen op loopafstand. Het is wel het toeristische hart van de regio, dus verwacht geen verlaten dorpje maar een gezellige en bruisende plaats.
#1 Kismet Cave House: een van de oudste grothotels van Göreme. Het kleine pension ligt in een rustig wijkje, tegen een feeënschoorsteen aan. De acht kamers zijn allemaal anders ingericht, met kleurrijke kelims, lokale meubels en Turkse antiekjes. Vanaf het dakterras kijk je over het dorp. Sfeervol, persoonlijk en betaalbaar.
#2 Kelebek Special Cave Hotel & Spa: wil je iets meer luxe, maar wel met karakter? Dit grothotel in het oude deel van Göreme heeft een buitenzwembad, een hamam en terrassen met uitzicht over Uçhisar en Çavuşin. Een fijne plek om na een dag wandelen bij te komen.
Uçhisar: rustig, met de mooiste uitzichten
Uçhisar ligt rond het enorme rotskasteel en is het hoogste dorp van de regio. Het is hier wat rustiger dan in Göreme en de uitzichten over Pigeon Valley zijn fenomenaal. Je zit bovendien aan het startpunt van de wandeling door Pigeon Valley naar Göreme.
#3 Taskonaklar: een boutique grothotel dat bestaat uit een cluster gerestaureerde huizen op de helling boven Pigeon Valley. Geen kamer is hetzelfde en vanaf de terrassen kijk je zo uit over de vallei en de opstijgende ballonnen. Er is ook een familiesuite met twee slaapkamers.
#4 Argos in Cappadocia: zin om jezelf echt te trakteren? Dit luxehotel is gebouwd op de plek van een eeuwenoud klooster, met gerestaureerde huizen, grotten en ondergrondse tunnels. In die tunnels ligt nu een indrukwekkende wijnkelder. Een bijzondere plek voor een romantisch verblijf, met een bijbehorend prijskaartje.
Ürgüp: sfeervol stadje met grotkamers
Ürgüp is een echt stadje, met meer lokaal leven, eigen restaurants en wijnhuizen. Op de hellingen boven het centrum liggen prachtig gerestaureerde grothuizen. Het ligt net wat verder van de bekendste valleien, maar met de auto ben je er zo.
#5 Ürgüp Evi Cave Hotel: een sfeervol grothotel op de heuvel in de rustige wijk Esbelli, op een kwartiertje lopen van het centrum. Het bestaat uit twee oude huizen met terrassen die als het ware langs de helling naar beneden tuimelen, en elke kamer heeft een eigen thema. Vanaf de terrassen kijk je uit over de valleien en dorpjes in de omgeving.
#6 Yunak Evleri: een doolhof van grotkamers, uitgehakt in een rotswand. Het hotel combineert eeuwenoude grotwoningen met een negentiende-eeuws Grieks herenhuis, verbonden door trappetjes en gangen. In het seizoen is er ook een buitenzwembad. Let op: sommige kamers liggen hoog in de rotswand, dus vraag om een kamer met weinig trappen als je slecht ter been bent.
Ortahisar: authentiek en minder toeristisch
Ortahisar is een klein dorp rond een eigen rotskasteel en voelt nog heerlijk authentiek. Er zijn minder restaurants en voorzieningen, maar Göreme en Ürgüp liggen op een paar minuten rijden.
#7 Hezen Cave Hotel: een stijlvol grothotel in een voormalig Grieks-orthodox huis, met uitzicht op het kasteel van Ortahisar. Het interieur combineert de ruwe rotswanden met strak, modern design. Klein, rustig en ideaal als je de drukte van Göreme liever ontloopt.
Wat te doen in Cappadocië
Van luchtballonnen spotten bij zonsopkomst tot rondkruipen in eeuwenoude grotkerken: dit zijn de 17 mooiste bezienswaardigheden van Cappadocië. We hebben ze ingedeeld in vier categorieën: luchtballonnen, valleien, grotwoningen en rotskerken, en leuke dorpen. Bij elke plek lees je eerlijk wat wij ervan vonden, ook als iets tegenviel.
Luchtballonnen in Cappadocië
Wie Cappadocië zegt, zegt luchtballonnen! Bij zonsopkomst vullen tientallen kleurrijke ballonnen de lucht boven de bizarre rotsformaties en valleien. Het is misschien wel het beroemdste beeld van heel Turkije. En geloof ons: in het echt is het minstens even bijzonder als op de foto’s! Of je nu zelf in een ballon wilt stappen of liever vanaf de grond geniet van het spektakel, dit mag je niet missen tijdens je bezoek aan Cappadocië.
#1 Luchtballonnen: bewonder ze bij zonsopkomst
Je wekker zetten terwijl het buiten nog pikkedonker is? In Cappadocië doe je dat met plezier! Zodra de eerste ballonnen opstijgen, verandert de lucht boven Göreme in een kleurrijk spektakel. Overal verschijnen ballonnen, sommige hoog in de lucht en andere vlak boven de rotsformaties. En het leukste? Je hoeft helemaal niet zelf in een ballon te stappen om ervan te genieten.
Wij zochten een plekje aan de rand van Love Valley en vonden dat een fantastische plek om de ballonnen te bekijken. Vanaf hier kijk je uit over de beroemde, nogal pikant gevormde rotsformaties van de vallei, terwijl de lucht zich langzaam vult met ballonnen. Sommige zweven zelfs laag tussen de rotsen door! Het is een onvergetelijke moment waarop je nauwelijks weet waar je moet kijken.
Tip: wij stonden een stuk verder dan het einde van de geasfalteerde weg. Het deel met de asfaltweg is waar touringcars en busjes stoppen met grote groepen. Voor een rustigere ervaring kun je beter net wat verder rijden, al zagen we ook daar veel groots opgezette fotoshoots en huwelijksaanzoeken.
Er zijn meer mooie uitzichtpunten rond Göreme. Zo is ook Sunset Point, op de heuvel boven het dorp, een populaire plek om de ballonnen te bewonderen. Wij hebben ze hier zelf niet bekeken, maar vanaf dit uitzichtpunt kijk je uit over Göreme en de omliggende valleien. Houd er wel rekening mee dat je hier waarschijnlijk niet de enige vroege vogel bent.
Onze belangrijkste tip? Controleer eerst of de ballonnen mogen opstijgen! Op de officiële website met de ballonvluchtstatus van Cappadocië kun je de vliegstatus bekijken. Bij groen licht mogen ballonvluchten doorgaan, terwijl rood betekent dat er niet gevlogen mag worden. De toestemming kan nog veranderen, dus check de status ook vlak voor vertrek. Want hoe romantisch dat vroege opstaan ook klinkt, om vijf uur ’s ochtends voor niets op een berg staan is toch wat minder leuk.
Plan het ballonspotten bovendien aan het begin van je verblijf. Door harde wind of slecht weer kunnen de vluchten soms meerdere dagen achter elkaar worden geannuleerd. Wij hadden het geluk dat we onze eerste ochtend op ballonnen werden getrakteerd, want de week daarna ging er geen meer de lucht in. Zorg dat je ruim voor zonsopkomst op je uitzichtpunt staat, want de eerste ballonnen zullen al opstijgen ruim voordat de zon boven de horizon verschijnt.
#2 Ballonvaart: zelf de lucht in boven Cappadocië
Nog spectaculairder? Zelf in een van die kleurrijke ballonnen stappen! Terwijl de zon langzaam opkomt, zweef je boven de feeënschoorstenen, kijk je diep de valleien in en zie je overal om je heen andere luchtballonnen. Soms vliegen de ballonnen zelfs vlak langs de rotswanden. Een ballonvaart boven Cappadocië staat niet voor niets op menig bucketlist.
Goedkoop is dit avontuur alleen niet. Reken op enkele honderden euro’s per persoon, en in drukke periodes kunnen de prijzen flink oplopen. Een standaardvlucht duurt meestal ongeveer een uur en vertrekt rond zonsopkomst. Je wordt doorgaans vroeg bij je accommodatie opgehaald en na afloop weer teruggebracht.
Wij hebben zelf geen ballonvaart gemaakt, maar kozen ervoor om het spektakel vanaf de grond te bewonderen. En daar hebben we absoluut geen spijt van! Vanaf Love Valley zie je al die ballonnen tegelijk boven het landschap zweven, terwijl je vanuit een ballon natuurlijk een heel ander perspectief hebt.
Wil je wel de lucht in? Boek je ballonvaart dan voor een van je eerste ochtenden in Cappadocië. Als je vlucht vanwege het weer wordt geannuleerd, kun je misschien nog naar een andere dag uitwijken. Controleer wel vooraf of je in dat geval je geld terugkrijgt en of omboeken mogelijk is.
Reis je met kinderen? Houd er dan rekening mee dat ballonvaartbedrijven meestal een minimumleeftijd hanteren, vaak rond de zes jaar. Met kleinere kinderen zoals die van ons is het dus vooral leuk om de ballonnen vanaf een uitzichtpunt te bekijken. En persoonlijk vonden wij dat al een belevenis op zich!
De mooiste valleien van Cappadocië
Wat ons betreft vind je de mooiste bezienswaardigheden van Cappadocië niet in de musea, maar gewoon midden in de natuur! Tussen de bizarre rotsformaties liggen de prachtigste wandelroutes, met onderweg verborgen grotkerken, smalle tunnels en fenomenale uitzichten. Wij trokken er bijna iedere dag op uit om een andere vallei te ontdekken. En geloof ons: ze zijn echt niet allemaal hetzelfde! Van de beroemde stenen ‘asperges’ van Love Valley tot de avontuurlijke rotstunnels van Meskendir, we maakten een overzicht van de valleien die je niet wilt missen.
#3 Love Valley: de beroemdste rotsformaties van Cappadocië
Tja, hoe zullen we deze rotsformaties eens netjes omschrijven? Love Valley staat bekend om zijn gigantische stenen ‘asperges’. Sommige steken tientallen meters boven het landschap uit en je hoeft niet veel fantasie te hebben om te begrijpen waarom deze liefdesvallei zo heet!
De meeste bezoekers komen voor het uitzicht vanaf de bovenrand. Vanaf hier kijk je uit over een landschap vol bizarre rotspilaren en bij zonsopkomst is dit ook een van de mooiste plekken om de luchtballonnen te bewonderen. Wij stonden hier zelf vroeg in de ochtend en vonden dat een van de hoogtepunten van Cappadocië.
Maar blijf vooral niet alleen bovenaan staan! Je kunt ook afdalen naar Love Valley en tussen de gigantische rotsformaties wandelen. Vanaf beneden zie je pas echt hoe enorm ze zijn. Bovendien is de vallei gratis toegankelijk en kun je er heerlijk op eigen houtje rondstruinen. Wat ons betreft een veel leukere ervaring dan sommige betaalde bezienswaardigheden met vergelijkbare rotsformaties.
#4 Rose Valley: op ontdekkingstocht langs eeuwenoude grotkerken
Rose Valley was voor ons een van de mooiste wandelingen van Cappadocië. Niet alleen vanwege de prachtige roze en zachtrode rotswanden, maar vooral door alle verborgen grotkerken die je hier onderweg tegenkomt. Je loopt door een landschap vol grillige rotsformaties en ontdekt onderweg eeuwenoude rotskerken en grotwoningen.
Wij maakten een loop langs Three Crosses Church, Cross Church, Joachim & Anna Church en Column Church. Sommige kerken zijn klein en eenvoudig, andere hebben meerdere ruimtes, bijzondere zuilen of eeuwenoude schilderingen. Het leukste vonden wij dat je deze plekken zelf kunt ontdekken, zonder de drukte en wachtrijen van het bekende Göreme Open Air Museum.
Ook de wandeling zelf is prachtig. De paden slingeren tussen de rotswanden, met steeds weer nieuwe uitzichten. Soms moet je echt flink klimmen; op een bepaalde plek zelfs met een touw omhoog. Maar wij deden dit met kindjes van 3 en 5, dus denken dat dit niet bijzonder moeilijk is als je goede wandelschoenen aantrekt en goed te been bent. Onderweg zul je ‘koffietentjes’ passeren, waarbij je vooral thee, koffie en vruchtensapjes kunt bestellen. De prijs ligt misschien wat hoger dan op andere plekken, maar je geniet dan wel van je drankje op een heel bijzondere plek.
#5 Red Valley en Meskendir Valley: tunnels, ladders en avontuur
Dit was zonder twijfel een van onze avontuurlijkste wandelingen in Cappadocië! Waar je in veel valleien vooral geniet van het landschap, wordt wandelen door Meskendir en Red Valley bijna een kleine ontdekkingstocht. We kwamen smalle tunnels tegen, klauterden over ladders en ontdekten onderweg opnieuw bijzondere grotkerken. Onze kinderen vonden het fantastisch!
Wij begonnen bovenaan Meskendir Valley en daalden af richting Meskendir Church. Daarna wandelden we verder naar de splitsing tussen de Meskendir, Rose en Red Valley, waar we afsloegen naar Red Valley. Daarna ging onze route via tunnels en ladders richting het einde van Red Valley. De route was onvergetelijk mooi, met hoge rotswanden, smalle doorgangen en prachtige uitzichten. Vooral Meskendir voelde nog heerlijk rustig en onontdekt. Hier kwamen we helemaal niemand tegen.
Het is wel een wandeling waarbij je goed moet opletten waar je loopt. Rond Meskendir Church zijn bijvoorbeeld flinke afgronden en sommige stukken met ladders en tunnels vragen wat klauterwerk. Met kleine kinderen zoals die van ons moet je hier dus echt goed opletten. Wij gebruikten de offline wandelkaarten van Mapy.com om onze weg te vinden, want de routes zijn niet overal even duidelijk aangegeven.
Tip: zoek je nog een andere wandeling vlak bij Göreme? Dan is ook Swords Valley een optie, met smalle doorgangen en bijzondere rotsformaties.
#6 Pigeon Valley: wandelen tussen eeuwenoude duiventillen
Duizenden kleine gaten in de rotswanden, een prachtig wandelpad tussen Uçhisar en Göreme en onderweg de ene mooie rotsformatie na de andere. Pigeon Valley is veel meer dan alleen een vallei met een grappige naam!
Die naam komt van de eeuwenoude duiventillen die je overal in de rotsen ziet. De bewoners van Cappadocië hakten vroeger kleine hokjes uit waarin duiven konden nestelen. Hun mest werd vervolgens verzameld om de akkers en wijngaarden vruchtbaar te houden. Als je eenmaal weet waar je op moet letten, zie je die duiventillen werkelijk overal in de regio!
Wij wandelden vanaf Uçhisar naar Göreme en legden zo de volledige Pigeon Valley af. Dat is een fijne looprichting, omdat je grotendeels bergafwaarts loopt. Alleen halverwege kom je een pittiger stuk tegen met wat klimmen en dalen. Je kunt ook op een punt tussendoor, ongeveer ter hoogte van Uçhisar Castle, afdalen en komt dan meteen bij het meest spectaculaire stuk. De wandeling was met onze kinderen van 3 en 5 jaar prima te doen, al wordt de jongste ook graag gedragen in de rugzak. Terug in Göreme hebben we geluncht en namen we de taxi terug naar ons startpunt bij Uçhisar.
Tip: vlak bij Göreme brengt een doodlopend zijpad je langs prachtige rotsformaties, vergelijkbaar met die in Love Valley. In sommige ervan zitten grotwoningen, waarvan een aantal nog bewoond lijken. Sla dit zeker niet over en maak hier even een uitstapje op de route!
#7 Paşabağ: beroemde feeënschoorstenen in Monks Valley
Gigantische stenen paddenstoelen met soms wel drie rotskappen boven elkaar: Paşabağ heeft misschien wel de beroemdste feeënschoorstenen van Cappadocië. De vallei wordt ook wel Monks Valley genoemd, omdat hier vroeger monniken in de uitgehouwen rotsen leefden. Er is zelfs een kleine rotskapel te vinden.
Klinkt als een absolute must-see, toch? Nou, wij waren niet zo enthousiast. De rotsformaties zijn prachtig, maar de betaalde toegang en alle paaltjes en afzettingen haalden voor ons veel van de charme weg. Het voelde allemaal nogal aangeharkt, terwijl wij Cappadocië op zijn mooist vonden wanneer we zelf tussen de rotsen konden wandelen. Paşabağ is zeker bijzonder om te zien, maar wat ons betreft geen onmisbare stop als je Love Valley al bezoekt.
Tip: het leukste stuk is waar je een aantal van de rotsformaties in kunt klimmen. Dit zit net wat verborgen, dus zorg dat je dit niet mist.
#8 Devrent Valley: zie jij de kameel in de rotsen?
Een kameel, een zeehond of misschien wel een dolfijn? In Devrent Valley kun je je fantasie helemaal loslaten. Door eeuwenlange erosie hebben de rotsen hier de gekste vormen gekregen. De beroemdste is een rots die sprekend op een kameel lijkt, maar als je wat verder kijkt, ontdek je nog veel meer bijzondere figuren. De vallei wordt daarom ook wel Imagination Valley genoemd.
Wij vonden het een leuk stukje om even rond te kijken, maar spectaculair was het wat ons betreft niet. Rond de beroemde kamelenrots was het behoorlijk druk en toeristisch. De andere rotsformaties zijn absoluut mooi, maar na alle indrukwekkende valleien die we al hadden gezien, maakte Devrent minder indruk op ons.
Ben je toch in de buurt? Dan is het een prima korte stop of kijk gewoon vanaf de weg terwijl je hier met je huurauto langsrijdt. Maar wij zouden er niet speciaal voor omrijden.
#9 Ihlara Valley: een groene kloof vol grotkerken
Even helemaal iets anders dan de droge rotslandschappen rond Göreme! Ihlara Valley is een diepe, groene kloof waar een rivier tussen de hoge rotswanden stroomt. Je wandelt hier onder de bomen, langs het water en tussen tientallen eeuwenoude grotkerken. Een prachtig contrast met de rest van Cappadocië!
Wij stonden met onze camper aan de noordkant van de vallei en maakten vanaf daar een wandeling. Dat was een fijne manier om de kloof te ontdekken, maar de beroemdste grotkerken liggen verder naar het zuiden, in het betaalde gedeelte. Die hebben wij zelf niet bezocht na alle grotkerken die we al eerder hadden gezien.
Houd er rekening mee dat Ihlara Valley een flink stuk rijden is vanaf Göreme (ongeveer anderhalf uur), want het ligt in een heel ander stuk van Cappadocië dan de andere bezienswaardigheden. Het is daarom handig om er een dagtocht van te maken, bijvoorbeeld in combinatie met Selime Monastery, dat aan de noordkant van de vallei ligt.
Tip: zoek je een minder bekende vallei met historische grotkerken? Dan schijnt ook Soğanlı Valley erg mooi te zijn. Deze ligt ook buiten het toeristische centrum rond Göreme.
Grotwoningen, grotkerken en ondergrondse steden
Wat Cappadocië misschien nog wel bijzonderder maakt dan de bizarre rotsformaties, is wat mensen er door de eeuwen heen allemaal in hebben uitgehouwen. Complete woningen, kloosters, kerken en zelfs ondergrondse steden! Overal in het landschap zie je donkere openingen in de rotswanden en soms schuilt daarachter een compleet gangenstelsel of een kerk vol eeuwenoude fresco’s. Wij vonden het geweldig om deze plekken te ontdekken, al waren we lang niet over iedere bekende bezienswaardigheid even enthousiast.
#10 Göreme Open Air Museum: de beroemdste grotkerken van Cappadocië
Een van de bekendste bezienswaardigheden van Cappadocië is het Göreme Open Air Museum. In dit voormalige kloostercomplex vind je verschillende kerken die vanaf de middeleeuwen in de zachte tufsteen werden uitgehouwen. Vooral de kleurrijke fresco’s zijn bijzonder. Sommige zijn meer dan duizend jaar oud en laten Bijbelse verhalen en heiligen zien. Het complex staat samen met het omliggende rotslandschap op de UNESCO-Werelderfgoedlijst.
Maar is dit beroemde openluchtmuseum ook echt een aanrader? Wij vonden het een beetje tegenvallen. Het was er zelfs op de vroege ochtend megadruk, bij verschillende kerken stonden wachtrijen en de entreeprijs was behoorlijk hoog. Voor de beroemde Dark Church, een van de belangrijkste hoogtepunten vanwege de goed bewaarde fresco’s, moest je nog eens extra betalen.
Begrijp ons niet verkeerd: de grotkerken zijn historisch ontzettend bijzonder en de fresco’s maken deze kerken wel echt anders dan andere plekken. Maar wij ontdekten verspreid door Cappadocië ook prachtige grotkerken die we bijna helemaal voor onszelf hadden, vaak zelfs gratis toegankelijk. Dat vonden we persoonlijk een veel leukere ervaring. Wil je vooral de beroemde fresco’s zien, dan blijft Göreme Open Air Museum interessant. Maar verwacht geen rustige ontdekkingstocht door verlaten grotten.
#11 Zelve Open Air Museum: dwalen door een verlaten grottendorp
Stel je voor dat je woont in een huis dat helemaal uit een rots is gehakt. Geen gewone bakstenen muren, maar kamers, trappen en gangen die rechtstreeks in het gesteente zijn uitgehouwen. In Zelve Open Air Museum ontdek je hoe mensen eeuwenlang in de rotsen van Cappadocië leefden.
Zelve bestaat uit drie valleien vol voormalige grotwoningen, kerken, een moskee en andere uitgehouwen ruimtes. Hier woonden tot halverwege de twintigste eeuw nog mensen, maar vanwege instortingsgevaar werd het dorp uiteindelijk verlaten. Tegenwoordig kun je over wandelpaden tussen de rotswoningen lopen en je voorstellen hoe het leven hier vroeger moet zijn geweest.
Wij vonden het idee van een compleet verlaten grottendorp bijzonder. Je ziet overal openingen in de rotswanden en vraagt je voortdurend af wat daar vroeger achter zat. Houd er wel rekening mee dat niet alle ruimtes toegankelijk zijn. Tijdens ons bezoek waren bijvoorbeeld de Üzümlü (Grape) Church en Balıklı (Fish) Church afgesloten.
Tip: een alternatief is het oude grottendorp Çavuşin, waar je eveneens verlaten rotswoningen en historische kerken vindt. Wij hebben dit dorp zelf niet bezocht.
#12 Verborgen grotkerken: onze favoriete ontdekkingen in Cappadocië
Waarom zou je in de rij staan bij het Göreme Open Air Museum als je ook zelf op zoek kunt gaan naar eeuwenoude grotkerken? Verspreid door de valleien van Cappadocië liggen tientallen kerken verscholen in de rotsen. Sommige zijn niet veel meer dan een kleine uitgehouwen ruimte, andere hebben prachtige zuilen, muurschilderingen en complete gangenstelsels. En het leukste is dat je veel van deze plekken bijna helemaal voor jezelf hebt!
Een van onze absolute favorieten was Aynalı Kilise (Mirror Church), niet ver van Göreme. Vanaf de buitenkant zou je nauwelijks vermoeden wat er allemaal achter de rotswand verborgen zit. Bij de ingang kregen we een zaklamp mee en vervolgens konden we zelf op ontdekkingstocht. We vonden verschillende kamers, oude schilderingen, een duiventil en zelfs twee ronde stenen deuren. Het spannendste was een lange, lage tunnel die kronkelend door de rots liep. Wat een avontuur! Wij betaalden tijdens ons bezoek 100 TL per persoon en vonden dit een van de leukste plekken van heel Cappadocië. Je kunt hier gewoon met de auto komen.
Ook tijdens onze wandelingen door Rose Valley en Meskendir Valley kwamen we bijzondere grotkerken tegen. Denk aan Three Crosses Church (wel even een steile klim omhoog), Column Church (wat bekender en mogelijk drukker), Joachim & Anna Church (via het raam kun je naar binnen en zie je een grote koepel) en Meskendir Church (even wat klimmen en let op de afgrond). Soms moet je een stukje klauteren of goed zoeken naar de ingang, maar dat maakt de ontdekking alleen maar leuker.
Onze tip is dan ook om niet alleen de bekende musea te bezoeken, maar vooral tijdens je wandelingen op zoek te gaan naar deze verborgen pareltjes. Neem een zaklamp mee (of gebruik die van je telefoon) en draag schoenen met goede grip. Niet op alle plekken is internetbereik, dus gebruik een offline wandelkaart, zoals onze favoriet Mapy.com waarop ook de grotkerken zijn aangegeven. Let wel op waar je loopt, want sommige grotten liggen bij steile afgronden en niet iedere ruimte is veilig toegankelijk.
#13 Derinkuyu en Kaymaklı: complete steden onder de grond
Een stad onder de grond, met meerdere verdiepingen, slaapkamers, opslagruimtes, keukens en zelfs plekken om vee te houden. Het klinkt bijna ongelooflijk, maar in Cappadocië zijn tientallen ondergrondse steden ontdekt. De bekendste zijn Derinkuyu en Kaymaklı.
Derinkuyu is de diepste van de twee en reikt ongeveer 85 meter onder de grond. De stad bood ooit onderdak aan duizenden mensen, die zich hier konden verschuilen tijdens aanvallen. Via smalle gangen en trappen zijn verschillende verdiepingen met elkaar verbonden. Grote ronde stenen deuren konden de doorgangen afsluiten en ventilatieschachten zorgden voor frisse lucht.
Wij bezochten Derinkuyu Underground City, maar vonden het een verschrikkelijke ervaring. En dat terwijl het tijdens ons bezoek niet eens extreem druk was: later op de dag werd het nog veel voller. Het probleem is dat de gangen zo nauw en laag zijn dat één grote tourgroep op een ongelukkige plek al genoeg is om vast te komen zitten. Zo ontstaan er files onder de grond. Je kon nauwelijks rechtop staan en door de mensenmassa was er weinig ruimte om rustig rond te kijken of even stil te staan. In plaats van de bijzondere geschiedenis te bewonderen, waren we vooral bezig om zo snel mogelijk weer buiten te komen. Andere mensen zagen we direct rechtsomkeert maken en niet eens de diepste niveaus bezoeken.
Dat betekent natuurlijk niet dat een ondergrondse stad voor iedereen een slechte ervaring is. Het is historisch gezien een fascinerende plek, maar onderschat de nauwe gangen en drukte niet.
Kaymaklı is minder diep dan Derinkuyu, maar heeft eveneens nauwe gangen en lage doorgangen. Wij hebben Kaymaklı niet zelf bezocht, dus kunnen niet beoordelen of de ervaring daar prettiger is, al hebben we vergelijkbare ervaringen over Kaymaklı gehoord.
Tip: wil je liever een minder bekende ondergrondse stad bezoeken? Kijk dan eens naar Özkonak Underground City of Mazı Underground City. Beide zijn een stuk minder bekend dan Derinkuyu en Kaymaklı en kunnen daardoor rustiger zijn. Özkonak staat bekend om zijn bijzondere verdedigingssysteem met kleine openingen tussen de verdiepingen, terwijl Mazı een uitgestrekt netwerk van tunnels en ruimtes heeft. Wij hebben deze steden zelf niet bezocht, maar ze lijken interessante alternatieven als je de grootste toeristendrukte wilt vermijden. Ook hier moet je wel rekening houden met nauwe, lage gangen.
#14 Selime Monastery: een gigantisch klooster in de rotsen
Van een afstand lijkt Selime Monastery bijna op een sprookjeskasteel. Hoog boven het dorp Selime rijzen enorme rotsformaties op, waarin eeuwen geleden een compleet kloostercomplex werd uitgehouwen. Je vindt er voormalige woonruimtes, een grote rotskerk, gangen en andere vertrekken die met elkaar verbonden zijn.
Het klooster ligt aan de noordkant van Ihlara Valley en is daardoor goed te combineren met een wandeling door de groene kloof. Vooral de enorme kathedraalachtige kerk is bijzonder, met hoge uitgehouwen zuilen en een indrukwekkende ruimte midden in de rotsen.
Wij reden met onze camper langs Selime en konden het klooster en de omliggende grotten vanaf de weg bewonderen. Van binnen hebben we het complex niet bezocht. Toch is alleen al de aanblik van die gigantische rotsen vol openingen bijzonder. Als je toch naar Ihlara Valley gaat, is Selime een logische stop om aan je route toe te voegen.
#15 Uçhisar Castle: het hoogste uitzichtpunt van Cappadocië
Midden in het dorp Uçhisar torent een gigantische rots boven alle huizen uit. Dit is Uçhisar Castle, een eeuwenoud rotskasteel dat van buiten bijna op een enorme gatenkaas lijkt. Overal zie je kleine ramen, doorgangen en kamers die in de rots zijn uitgehouwen. Vroeger werd het kasteel gebruikt als verdedigingswerk en schuilplaats.
Tegenwoordig kun je via trappen naar de top klimmen, waar je een panoramisch uitzicht hebt over Cappadocië. Bij helder weer kijk je over de omliggende valleien, de feeënschoorstenen en in de verte zelfs richting de vulkaan Erciyes. Het is een van de hoogste natuurlijke uitzichtpunten in de regio.
De entreeprijs is misschien stevig voor een uitzichtpunt, zeker omdat je in Cappadocië op veel andere plekken ook prachtige panorama’s hebt. Zelf vonden we daarom het verkennen van de verschillende grotkamers op een lager niveau veel leuker. Het dorp Uçhisar zelf is ook leuk om te bekijken, met huizen die tegen en tussen de rotsen zijn gebouwd.
Tip: een ander bijzonder rotskasteel vind je in Ortahisar. Dit dorp is minder bekend dan Uçhisar en heeft eveneens een enorme rotsvesting midden tussen de huizen. Wij zijn er zelf niet geweest, maar het kan een leuk alternatief zijn als je meer van dit soort historische rotsdorpen wilt ontdekken.
De leukste dorpen en stadjes van Cappadocië
Tussen al die bijzondere valleien en grotkerken liggen ook een paar leuke dorpen en stadjes. Verwacht geen grote steden vol monumentale gebouwen en bezienswaardigheden, want in Cappadocië draait het vooral om de bijzondere ligging tussen de rotsen. Vooral Göreme is een heerlijke uitvalsbasis om de regio te ontdekken, terwijl Avanos bekendstaat om een heel andere traditie: pottenbakken!
#16 Göreme: het gezellige hart van Cappadocië
Als er één plek is waar je niet omheen kunt tijdens je bezoek aan Cappadocië, dan is het Göreme. Dit sfeervolle dorp ligt midden tussen de feeënschoorstenen, met huizen, restaurants en hotels die tegen de rotsen zijn gebouwd of er zelfs helemaal in zijn uitgehouwen. Overal zie je dakterrassen met uitzicht over het bijzondere landschap en smalle straatjes die tussen de rotsformaties omhoog slingeren.
Göreme is zonder twijfel het toeristische centrum van Cappadocië. Je vindt er volop souvenirwinkels, tourorganisaties, gezellige cafés en restaurants. Sommige restaurants, zoals Topdeck Cave Restaurant, Pumpkin Göreme en Cratus Premium Restaurant & Lounge, zijn zelfs zo populair dat je er beter vooraf een tafeltje kunt reserveren!
Zin in iets simpels? Wij vonden het Göreme Kadın Kooperatifi Kafe vlak naast het busstation een aanrader. Daar bakken ze verse gözleme, dunne Turkse flatbreads gevuld met bijvoorbeeld kaas, spinazie of aardappel. Laagdrempelig, goedkoop en heerlijk.
Ook bijzonder zijn de vele tapijtwinkels, waarvan sommige inmiddels vooral bekendstaan als Instagramwaardige fotoshootlocaties. Tussen honderden kleurrijke Turkse tapijten kun je hier tegen flinke betaling foto’s laten maken.
Hoe toeristisch Göreme ook is, die ligging tussen de rotsen blijft fantastisch. Vooral als je ’s ochtends vroeg de luchtballonnen boven de huizen ziet verschijnen! Bovendien is het gezellige dorp een ideale uitvalsbasis om Cappadocië te verkennen. Je vindt hier de grootste keuze aan bijzondere grothotels en veel van de mooiste valleien liggen op korte afstand. Je kunt vanuit Göreme zelfs direct de natuur in wandelen, zoals richting Pigeon Valley.
#17 Avanos: het pottenbakkersdorp van Cappadocië
Na alle rotsformaties en grotkerken zin in iets heel anders? Dan kun je een uitstapje maken naar Avanos, een stadje aan de Kızılırmak, de langste rivier van Turkije. Avanos staat al eeuwen bekend om zijn aardewerk. De klei uit de rivier wordt hier gebruikt om potten, vazen en andere keramiek te maken, een traditie die nog altijd springlevend is.
In het oude centrum vind je verschillende pottenbakkerijen waar je ambachtslieden aan het werk kunt zien. Nog leuker is om zelf achter een draaischijf plaats te nemen en te proberen een potje te maken. Dat klinkt makkelijker dan het is! Vooral met kinderen kan een workshop een leuke afwisseling zijn tussen alle wandelingen en historische bezienswaardigheden.
Wij hebben Avanos zelf overgeslagen, maar als je geïnteresseerd bent in traditionele ambachten of graag zelf een pottenbakworkshop wilt volgen, is het zeker een plek om te overwegen.
Bonustip Gümüşler Manastırı: een indrukwekkend rotsklooster bij Niğde
Hoeveel rotskerken en kloosters kun je bekijken voordat ze op elkaar beginnen te lijken? Wij hadden er inmiddels behoorlijk wat gezien, maar Gümüşler Manastırı wist toch weer indruk te maken! Dit eeuwenoude klooster ligt bij Niğde, een flink stuk buiten het bekende hart van Cappadocië. We kwamen er eigenlijk min of meer toevallig terecht en hadden geen idee wat we konden verwachten.
Alleen de binnenplaats is al bijzonder. Stel je een gigantisch vierkant voor, met rotswanden van wel 11 tot 14 meter hoog. Dat hele vierkant is van bovenaf uit de massieve rots gehakt! In de wanden zijn vervolgens allerlei kamers, gangen en een kerk uitgehouwen. Die kerk is beroemd om haar eeuwenoude fresco’s, waaronder een bijzondere afbeelding van een glimlachende Maria. Prachtig om te zien, al hadden we door alle verhalen eigenlijk meer beschilderde ruimtes verwacht.
Maar gelukkig viel er nog genoeg te ontdekken. We dwaalden door donkere tunnels, vonden trappen naar hoger gelegen ruimtes en bleven ons verbazen over hoe groot het complex eigenlijk was. En dan heb je rondom het klooster ook nog een complete oude rotsnederzetting vol uitgehakte woningen!
Gümüşler Manastırı ligt op ruim een uur rijden van Göreme en is daarmee niet de meest logische stop tijdens een korte vakantie in Cappadocië. Maar blijf je wat langer of reis je, net als wij, verder richting het zuiden? Dan zouden we dit klooster zeker niet overslaan.
