Krakau is een van mijn favoriete steden in Centraal-Europa. Ik was er inmiddels drie keer, en een van die keren reisden we met onze dochter als baby door Polen. Elke keer ontdek ik weer een andere kant van de stad: de pastelkleurige gevels rond de Grote Markt, de kroegen met kaarslicht in Kazimierz en de rauwe street art aan de overkant van de Wisła.
Tegelijk is Krakau een stad met een zware geschiedenis. De Joodse wijk, het voormalige getto en het concentratiekamp Auschwitz op anderhalf uur rijden laten je niet onberoerd. Die verschillende kanten van Krakau maken dat ik er graag terugkom.
In deze blog lees je wat je in Krakau moet zien, in welke wijk je het best slaapt, waar je eet en welke dagtrips je vanuit de stad maakt.
Waar staat Krakau om bekend?
Krakau staat bekend om zijn middeleeuwse oude stad, de Joodse wijk Kazimierz en de nabijheid van Auschwitz. Daarnaast is het een echte studentenstad met een heel betaalbaar uitgaansleven.
Het historische centrum van Krakau was in 1978 een van de allereerste plekken op de UNESCO Werelderfgoedlijst. Waar Warschau in de Tweede Wereldoorlog vrijwel volledig werd verwoest, bleef Krakau grotendeels gespaard. Daardoor loop je hier nog door straten met gotische kerken, renaissancepaleizen en het grootste middeleeuwse marktplein van Europa.
Tot de oorlog was Krakau ook een van de belangrijkste centra van Joods leven in Europa. In Kazimierz zie je dat nog terug aan de synagogen en begraafplaatsen, en in het voormalige getto aan de overkant van de rivier staan monumenten die herinneren aan wat er gebeurde. De film Schindler’s List, die hier grotendeels werd opgenomen, zette de stad in de jaren negentig op de kaart.
De Jagiellonische Universiteit is een van de oudste van Europa, en dat merk je. Tienduizenden studenten zorgen voor volle terrassen, kelderbars onder de oude stad en een eet- en drinkcultuur die je in Kazimierz op elke hoek tegenkomt.
Hoe kom je in Krakau?
Vliegen is veruit de snelste manier om in Krakau te komen. Vanuit Eindhoven vliegen zowel Ryanair als Wizz Air rechtstreeks naar Krakau, en in nog geen twee uur sta je op het vliegveld. Vanaf daar rijdt een trein in ongeveer twintig minuten naar het centraal station, dat op loopafstand van de oude stad ligt.
Met de auto is het een flinke rit: vanuit het midden van Nederland ben je ongeveer twaalf uur onderweg. Voor een stedentrip is dat te ver, maar tijdens een roadtrip door Oost-Europa is Krakau een stop die je niet wilt overslaan. In het centrum en in Kazimierz betaal je overal voor parkeren. Kies daarom een hotel met een eigen parkeerplaats of parkeer buiten de ring en ga met de tram verder.
Eenmaal in de stad heb je eigenlijk geen vervoer nodig. De oude stad en Kazimierz liggen op twintig minuten lopen van elkaar. Wil je sneller, dan pak je de tram of een elektrische step, die je in vaste parkeervakken weer neerzet.
Waar te verblijven in Krakau?
De twee beste wijken om te verblijven in Krakau zijn de oude stad en Kazimierz. In de oude stad, binnen de groene parkring van de Planty, slaap je op een paar minuten lopen van de Grote Markt en de Wawel. Kazimierz ligt ten zuiden daarvan, tussen het centrum en de rivier, en voelt een stuk lokaler.
Ik sliep in beide wijken, en een keer op een camping buiten de stad. Mijn favoriet is Kazimierz. Overdag is het er rustiger dan rond de Grote Markt, en ’s avonds zit je tussen de inwoners van Krakau in de cafés en restaurants. Ben je voor het eerst in Krakau en wil je vooral veel zien, dan is de oude stad de handigste keus.
In de oude stad slaap je betaalbaar in Hotel Jan, in een eeuwenoud stadshuis aan de Grodzka. Je loopt in een paar minuten naar de Grote Markt, en ook de Wawel ligt om de hoek.
Iets meer stijl vind je in H15 Hotel Francuski, een klassiek hotel naast de Floriaanspoort. De kamers hebben hoge plafonds en een chique inrichting, en je stapt zo de Floriańska op richting het marktplein.
We zijn fan van de Poolse hotelketen PURO: modern, kleurrijk en betaalbaar. PURO Stare Miasto ligt aan de rand van de oude stad, vlak bij het station, dus ook handig als je met de trein of vanaf het vliegveld komt.
In Kazimierz is 1891 Garni Hotel een fijne, betaalbare keus. Het zit in een gerestaureerd pand met een stijlvol interieur, op een paar straten van Plac Nowy.
Hou je van design, dan is INX Design Hotel iets voor jou. Strakke kamers en een ligging aan de rand van Kazimierz, op loopafstand van de rivier.
Wie midden in de Joodse wijk wil wakker worden, boekt Hotel Rubinstein. Het hotel zit in een vijftiende-eeuws pand aan de Szeroka, met de oude synagogen recht voor de deur.
Een tweede PURO vind je in Kazimierz: PURO Kazimierz, met kleurrijke kamers, een gezellige lobby om even bij te komen, en Kazimierz en Podgórze liggen allebei op loopafstand.
Tip: doe een free walking tour
Een free walking tour is mijn favoriete manier om een nieuwe stad te leren kennen, en Krakau heeft er heel veel. Het idee is simpel: een lokale gids neemt je een paar uur mee door de stad en aan het eind geef je wat jij de tour waard vond. De gidsen leven van die fooien, dus de meesten doen er alles aan om er een goede tour van te maken.
Bij elk bezoek aan Krakau deed ik minstens één tour. De klassieke route door de oude stad is een goede start, maar er zijn ook tours door de Joodse wijk, het communistische Nowa Huta of langs de street art. Niet elke tour loopt elke dag, dus schrijf je vooraf online in.
Wat te doen in Krakau: 17 bezienswaardigheden
De meeste bezienswaardigheden van Krakau liggen in de oude stad en Kazimierz, op loopafstand van elkaar. Voor Nowa Huta en de grafheuvels pak je de tram. Weinig tijd? Dit zijn de hoogtepunten in één oogopslag:
- De Grote Markt en de Lakenhal
- De Mariakerk en de trompetmelodie
- Kasteel en kathedraal op de Wawel
- Kazimierz, de Joodse wijk
- Eten op Plac Nowy
- Podgórze en Schindlers fabriek
- De Lady with an Ermine van Da Vinci
- Street art in Kazimierz en Podgórze
- Nowa Huta
- Dagtrips naar Auschwitz en de zoutmijn van Wieliczka
#1 De Grote Markt: het grootste plein van Polen
Alles in Krakau draait om de Grote Markt, de Rynek Główny. Met ongeveer 40.000 vierkante meter is het het grootste middeleeuwse marktplein van Europa, en dat merk je zodra je er voor het eerst op stapt. Rondom staan pastelkleurige panden met terrassen ervoor, in het midden ligt de lange Lakenhal en aan de randen staan de Mariakerk en de Raadhuistoren.
Overdag is het plein een komen en gaan van rondleidingen, straatmuzikanten en verkopers van obwarzanki, de ringvormige broodjes die je overal in de stad bij karretjes koopt. Wil je de Grote Markt rustig bekijken, ga dan vroeg in de ochtend. Na het avondeten is het er ook mooi, als de gevels verlicht zijn en de terrassen vollopen.
Van de Raadhuistoren is alleen de toren zelf nog over. Het gotische raadhuis waar hij bij hoorde, werd in de negentiende eeuw afgebroken. Je kunt de toren beklimmen voor een uitzicht over het plein.
#2 De Lakenhal: van specerijenmarkt tot souvenirhal
Midden op de Grote Markt staat de Lakenhal, de Sukiennice. Al in de middeleeuwen stond hier een overdekte markt, waar handelaren laken, specerijen en zout uit de mijn van Wieliczka verkochten. Het huidige gebouw met zijn renaissancetopgevel is ruim honderd meter lang.
Binnen staan nu vooral kraampjes met souvenirs, van barnsteen tot houten speelgoed. Kijk tijdens je wandeling door de hal vooral naar boven, waar de wapenschilden van Poolse steden hangen. Op de bovenverdieping zit een museum met Poolse schilderkunst uit de negentiende eeuw, en onder het plein ligt het museum Rynek Underground, waar je over de fundamenten van de middeleeuwse markt loopt.
#3 De Mariakerk: luister naar de trompet
De Mariakerk is het beeldbepalende gebouw van de Grote Markt. Wat direct opvalt, zijn de twee torens die niet even hoog zijn. Volgens de legende bouwden twee broers elk een toren, en vermoordde de een de ander uit jaloezie toen diens toren hoger dreigde te worden. Het mes zou nog steeds in de Lakenhal hangen.
Uit de hoogste toren klinkt elk uur de hejnał, een korte trompetmelodie die de brandweer in alle vier de windrichtingen speelt. De melodie stopt halverwege een noot. Volgens het verhaal werd een trompetter tijdens een aanval van de Tataren door een pijl in zijn keel getroffen terwijl hij alarm blies. Sta je op het plein als het uur slaat, kijk dan omhoog: vaak zwaait de trompetter na afloop naar beneden.
Binnen is de kerk een van de mooiste van Polen, met een sterrenhemel op het plafond en een enorm houten altaarstuk van Veit Stoss.
#4 De Wawel: kasteel, kathedraal en een vuurspuwende draak
De Wawelheuvel is al eeuwenlang het historische hart van Krakau. Het koninklijk kasteel was eeuwenlang de residentie van de Poolse koningen, en in de kathedraal ernaast werden ze gekroond en begraven. Door de eeuwen heen bouwde elke vorst eraan bij, en dat zie je aan het samenraapsel van torentjes en koepels in allerlei stijlen.
Op de heuvel rondlopen is gratis. Loop in elk geval de renaissancebinnenplaats van het kasteel op, een van de mooiste plekken van de stad. Voor de koninklijke vertrekken en de kathedraal heb je een ticket nodig, dat je het best vooraf koopt via de officiële site van de Wawel.
Bij de ingang van de kathedraal hangen een paar enorme botten. Ze zouden van de draak van de Wawel zijn, die volgens de legende in een grot onder de heuvel woonde. In werkelijkheid zijn het botten van prehistorische dieren, waaronder een mammoet. Wil je toch een draak zien, loop dan aan de kant van de rivier naar beneden. Daar staat een bronzen draak die om de paar minuten vuur spuwt, tot groot plezier van kinderen.
#5 Collegium Maius: de oudste universiteit van Polen
De Jagiellonische Universiteit werd in 1364 opgericht en is daarmee na die van Praag de oudste van Midden-Europa. Het oudste gebouw is het Collegium Maius, met een gotische binnenplaats vol arcaden waar je gewoon even binnen kunt lopen.
Het gebouw is nu een museum. Een van de bekendste studenten was Copernicus, en ook Karol Wojtyła, de latere paus Johannes Paulus II, studeerde aan deze universiteit. Marie Curie probeerde er later aan de slag te gaan, maar werd afgewezen omdat ze een vrouw was.
#6 De Planty, Floriaanspoort en Barbakan
Op de kaart zie je de oude stad van Krakau zo liggen: een groene ring van parken eromheen. Dat is de Planty, aangelegd waar ooit de stadsmuur en de gracht lagen. Het park is ongeveer vier kilometer lang, en een rondje lopen is een fijne manier om de oude stad van buitenaf te zien.
Van de verdedigingswerken is alleen aan de noordkant nog iets over. Daar staat de Floriaanspoort, met ernaast een stuk stadsmuur waar kunstenaars hun schilderijen ophangen. Net buiten de poort staat de Barbakan, een rond bakstenen voorwerk dat de toegang tot de stad moest beschermen.
Door de Floriaanspoort loop je de Floriańska op, de oude koningsroute, die rechtstreeks naar de Grote Markt en verder naar de Wawel leidde.
#7 De Franciscanenkerk: art nouveau in een gotische kerk
Krakau heeft tientallen kerken. Alleen al langs de route van de Grote Markt naar de Wawel tel je er meer dan tien. Mijn favoriet is de Franciscanenkerk, die van buiten gotisch is maar van binnen vol art nouveau zit.
Rond 1900 beschilderde kunstenaar Stanisław Wyspiański de muren met grote bloemen en planten in heldere kleuren. Ook de glas-in-loodramen zijn van zijn hand. Vooral het raam boven de ingang, met God die de wereld schept, is indrukwekkend als de zon erdoorheen schijnt.
#8 Czartoryski Museum: de Lady with an Ermine van Da Vinci
Het belangrijkste schilderij van Polen hangt in Krakau. In het Czartoryski Museum zie je de Dame met de Hermelijn, een van de weinige portretten die Leonardo da Vinci ooit schilderde. Het meisje op het portret is Cecilia Gallerani, de minnares van de hertog van Milaan, en de hermelijn in haar armen was zijn symbool.
De familie Czartoryski kocht het schilderij rond 1800 en opende later een eigen museum om hun kunstverzameling te tonen. Naast de Da Vinci hangt er onder meer een landschap van Rembrandt. Tickets gaan per tijdslot via het Nationaal Museum van Krakau. Op dinsdag is de vaste collectie gratis te bezoeken, maar dan is het ook het drukst.
#9 Kazimierz: de Joodse wijk van Krakau
Kazimierz was eeuwenlang een aparte stad naast Krakau, met een christelijk en een Joods deel. Voor de Tweede Wereldoorlog woonden er tienduizenden Joden, en de wijk zat vol synagogen, gebedshuizen en winkeltjes. De Joodse gemeenschap van Krakau werd tijdens de Holocaust vrijwel volledig vernietigd, en daarna raakte de wijk jarenlang in verval.
Tegenwoordig is Kazimierz mijn favoriete deel van de stad. Het hart van de oude Joodse wijk is de Szeroka, een breed plein met de Oude Synagoge, de Remuh-synagoge en de oude Joodse begraafplaats. De restaurants met Joodse namen rond het plein spelen vooral in op toeristen, want Joodse inwoners zijn er nauwelijks meer.
De wijk komt het best tot leven met een gids. Ik deed er een free walking tour, en vooral de verhalen over het leven in Kazimierz vóór de oorlog maakten indruk. De gids vertelde over de verschillende Joodse gemeenschappen en hun onderlinge spanningen, iets waar je zelf nooit bij stilstaat als je door de straatjes loopt. Wil je liever een vaste tijd en een kleine groep, dan is een betaalde rondleiding een goed alternatief.
→ Boek een rondleiding door de Joodse wijk Kazimierz
#10 Plac Nowy: zapiekanka en kroegen in Kazimierz
Waar de oude stad ’s avonds vooral toeristen trekt, eten en drinken de inwoners van Krakau in Kazimierz. Op zomerse weekendavonden zitten alle terrassen vol, en dan is de sfeer in de wijk op zijn best.
Het middelpunt is Plac Nowy, een plein met in het midden een rond gebouw vol eetluikjes. Hier haal je een zapiekanka, een halve baguette met champignons, kaas en ketchup die uit de oven komt. Het is geen haute cuisine, maar wel iets wat je in Polen geproefd moet hebben. Als vegetariërs aten we het liefst bij Uapami, een volledig vegan kraam op het plein met burgers en nuggets van seitan.
Voor ontbijt en koffie zit je goed bij Cytat Cafe, een literair café met boekenkasten tot aan het plafond. Sebastiaan ging als koffieliefhebber op zoek naar de beste koffiebars van de wijk en kwam uit bij Karma, Knitted Coffee, Coffee Garden, Urban Coffee en Somnium. Voor een biertje is Artefakt Cafe met zijn tuintje een aanrader.
#11 Street art in Kazimierz en Podgórze
Tussen de oude gevels van Kazimierz en Podgórze duiken overal muurschilderingen op. Op gevels en binnenplaatsen zitten grote murals, en je hoeft er niet eens naar te zoeken.
De Józefa, een straatje dwars door Kazimierz, is de makkelijkste plek om te beginnen. Wij vonden daar het werk Ufo van Renata Loj en de grote portretten van historische figuren uit de wijk door Piotr Janowczyk mooi. Het bekendste werk van de stad staat over de rivier in Podgórze: Ding Dong Dumb van de Italiaanse kunstenaar Blu, een felle aanklacht tegen de katholieke kerk. Met deze online kaart vind je de mooiste werken.
#12 Kładka Ojca Bernatka: de mooiste brug van Krakau
Tussen Kazimierz en Podgórze loopt de Kładka Ojca Bernatka, een voetgangers- en fietsbrug over de Wisła. Net als zoveel bruggen in Europa hangt het hekwerk vol liefdesslotjes. De brug is pas uit 2010, maar sommige delen van de reling buigen al door onder het gewicht.
Wat de brug bijzonder maakt, zijn de beelden tussen de twee looppaden. De Poolse kunstenaar Jerzy Kędziora hing er koorddansers op die op een kabel balanceren. Ze waren als tijdelijke tentoonstelling bedoeld, maar ze vielen zo in de smaak dat een deel ervan is blijven hangen. Als er veel mensen over de brug lopen, bewegen de beelden zachtjes mee.
#13 Podgórze: het getto en de fabriek van Schindler
Over de brug kom je in Podgórze, de wijk waar de Duitsers in 1941 het Joodse getto inrichtten. Veel mensen denken door de film dat het getto in Kazimierz lag, maar het was hier, aan de overkant van de rivier.
Op het Heldenplein, het Plac Bohaterów Getta, staan tientallen bronzen stoelen. Ze verwijzen naar de lege meubels die op het plein achterbleven nadat de laatste bewoners van het getto waren weggevoerd. Het is een stil en indrukwekkend monument.
Iets verderop staat de vroegere emaillefabriek van Oskar Schindler, die meer dan duizend Joodse arbeiders van de dood redde door ze op zijn personeelslijst te zetten. In het gebouw zit nu een museum over Krakau tijdens de bezetting, met het oude kantoor van Schindler. Wil je ook de filmlocaties van Schindler’s List zien, gebruik dan dit overzicht van de filmlocaties. De meeste scènes zijn opgenomen in de binnenplaatsen van Kazimierz.
#14 De grafheuvels van Krakau
Rond Krakau liggen vier grote, met de hand opgeworpen heuvels. Weinig bezoekers komen er, maar vanaf de top heb je een mooi uitzicht over de stad.
De oudste zijn die van Krakus, de legendarische stichter van de stad, en van prinses Wanda, die volgens de legende de rivier in sprong om niet met een Duitse prins te hoeven trouwen. Hoe oud ze precies zijn en of er echt iemand begraven ligt, weet niemand. De heuvels van Kościuszko en Piłsudski zijn veel jonger en werden opgeworpen ter ere van Poolse vrijheidsstrijders. Vooral de heuvel van Krakus, in Podgórze, is populair bij zonsondergang.
#15 Nowa Huta: de communistische ideaalstad
Een halfuur met de tram vanaf de oude stad ligt een heel ander Krakau. Nowa Huta werd in de jaren vijftig gebouwd als modelstad voor de arbeiders van een enorme staalfabriek, met brede lanen, monumentale woonblokken en een centraal plein, alles volgens het boekje van het socialistisch realisme.
Het grappige is dat het centrale plein nu naar Ronald Reagan is vernoemd. En de bijzondere Arka Pana-kerk, met muren vol kiezelstenen, bouwden de bewoners zelf, nadat ze jarenlang voor een eigen kerk hadden gevochten. Ik ging er met een gids naartoe en vond het een van de interessantste uitstapjes in Krakau.
→ Ontdek wat je allemaal ziet in Nowa Huta
Dagtrips vanuit Krakau
Twee van de bekendste plekken van Polen liggen op korte afstand van Krakau: het voormalige concentratiekamp Auschwitz-Birkenau en de zoutmijn van Wieliczka. Je bezoekt ze makkelijk met een georganiseerde tour, maar met een (huur)auto of het openbaar vervoer kan het ook zelf.
#16 Auschwitz-Birkenau
Weinig mensen bezoeken Krakau zonder ook naar Auschwitz te gaan. Het kamp ligt bij het stadje Oświęcim, op ongeveer anderhalf uur rijden. Het was het grootste concentratie- en vernietigingskamp van de nazi’s: van de 1,3 miljoen mensen die er naartoe werden gedeporteerd, werden er ongeveer 1,1 miljoen vermoord.
Een bezoek bestaat uit twee delen. In Auschwitz I, het oorspronkelijke kamp, loop je door de bakstenen barakken waar nu tentoonstellingen zijn. Een paar kilometer verderop ligt Auschwitz II-Birkenau, het uitgestrekte vernietigingskamp met de beruchte poort en het spoor.
De toegang is gratis, maar je kunt alleen naar binnen met een vooraf geboekte toegangskaart via de officiële site van het museum. Zonder gids kan dat alleen op bepaalde tijden, meestal aan het eind van de dag. Wij raden een rondleiding met gids aan. De uitleg over wat er op elke plek gebeurde, maakt het verschil tussen rondlopen en echt begrijpen. Een tour vanuit Krakau, inclusief vervoer en gids, is de makkelijkste manier.
→ Boek een rondleiding door Auschwitz-Birkenau vanuit Krakau
#17 De zoutmijn van Wieliczka
Na Auschwitz is de zoutmijn van Wieliczka de populairste dagtrip vanuit Krakau, en ook die staat op de UNESCO-lijst. Eeuwenlang was zout hier zo kostbaar dat de mijn een belangrijke bron van inkomsten voor de Poolse koningen was. Pas in 1996 stopte de commerciële zoutwinning.
Je bezoekt de mijn altijd met een gids. Via honderden traptreden daal je af tot ongeveer 135 meter diep, en dan loop je ongeveer drie kilometer door gangen, zalen en langs ondergrondse meren. Alles is uit zout gehakt, van de beelden tot de kroonluchters. Het hoogtepunt is de Kapel van de Heilige Kinga, een enorme ondergrondse kerk die de mijnwerkers zelf uithakten. Weer naar boven ga je gelukkig met een liftje.
Wieliczka ligt op een halfuur van Krakau, met de trein of de auto. Tickets koop je via de officiële site van de zoutmijn, of je boekt een tour met vervoer vanuit de stad.
→ Boek een tour naar de zoutmijn van Wieliczka
Meer tips voor je reis naar Krakau
Onze tipHotels in Krakau: slaap in de oude stad of in onze favoriete wijk Kazimierz. Kies je plek op Booking
Ontdek de wereld onder de stad: boek een rondleiding door de zoutmijn van Wieliczka met voorrangsticket bij GetYourGuide.
Liever alles geregeld? Kies een stedentrip naar Krakau bij De Jong Intra of een stedentrip naar Krakau bij TUI.
In ongeveer twee uur vlieg je naar Krakau. Vergelijk vliegtickets naar Krakau.
Ontdek al onze blogs over Krakau
