Zodra je Speicherstadt binnenwandelt, voelt het alsof je even teruggaat in de tijd. Tussen de hoge pakhuizen van rode baksteen, met gietijzeren balkons en grachten ertussen, hangt een sfeer die je nergens anders in Hamburg vindt. Deze wijk werd eind negentiende eeuw gebouwd als belastingvrij gebied voor de opslag van koffie, thee, specerijen en tapijten. Nu is het een van de meest bijzondere plekken van de stad, waar geschiedenis en moderne cultuur samenkomen.
Je kunt er heerlijk ronddwalen zonder je te vervelen. Denk aan musea in oude opslagruimtes, een van de grootste miniatuurwerelden ter wereld, boottochten door smalle kanalen en cafés met uitzicht op het water. Overdag is het indrukwekkend, ’s avonds bijna magisch als de gevels subtiel worden verlicht.
Lees in deze blog over de leukste dingen om te doen in Speicherstadt, wat ons betreft de leukste wijk in Hamburg.
Leestip: wat te doen in Hamburg en leukste wijken van Hamburg
Iconisch pakhuisdistrict met UNESCO-status
Speicherstadt is het historische pakhuisdistrict van Hamburg en een van de meest bijzondere wijken van de stad. De buurt ligt tussen de Altstadt en HafenCity en bestaat uit lange rijen pakhuizen, grachten en gietijzeren bruggen. De bouw begon in 1883, toen Hamburg zich aansloot bij de Duitse douane-unie. Om ruimte te maken voor dit belastingvrije gebied werden duizenden bewoners uit hun huizen gezet en complete woonblokken gesloopt. In plaats daarvan kwam er een indrukwekkend netwerk van pakhuizen, gebouwd op houten palen in de modder van de Elbe.
In deze pakhuizen lagen goederen opgeslagen uit alle delen van de wereld: koffie, thee, cacao, kruiden, tabak en vooral tapijten. De zware rollen werden per schip aangevoerd en met hijsbalken rechtstreeks naar binnen gehesen. Veel van die pakhuizen zijn nog altijd intact. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte de wijk beschadigd, maar later werd alles stap voor stap gerestaureerd. Sinds 2015 staat Speicherstadt op de werelderfgoedlijst van UNESCO.
Vandaag de dag heeft de wijk een nieuwe functie gekregen, al zie je op veel plekken nog precies waar alles voor diende. Sommige pakhuizen zijn nu musea, kantoren of cafés, maar in andere wordt nog steeds actief gehandeld in tapijten. In die zin is Speicherstadt geen openluchtmuseum, maar een levendige wijk waar geschiedenis en dagelijks gebruik door elkaar lopen.
Wat te doen in Speicherstadt
#1 Maak een foto bij Wasserschloss
Als je maar één foto mag maken in Speicherstadt, dan moet het hier zijn. Het Wasserschloss ligt precies op de punt waar twee kanalen samenkomen, omringd door oude pakhuizen met gietijzeren balkons en rode bakstenen muren. Vanaf de Poggenmühlenbrücke heb je het perfecte uitzicht: symmetrie, water, historische gevels én dat ene gebouw fotogeniek in het midden. Vooral bij zonsondergang of in het donker, als de gevels verlicht worden, is het uitzicht echt indrukwekkend.
Het gebouw zelf is ruim honderd jaar oud. In de tijd dat hier nog volop goederen werden opgeslagen, werkten in het Wasserschloss monteurs en slotenmakers die de hijsinstallaties onderhielden. Nu zit er een theewinkel en een restaurant in. Je kunt er lunchen of gewoon even naar binnen lopen. Tip: kom vroeg in de ochtend voor een foto zonder tegenlicht of juist in de avond voor een nachtfoto.
#2 Bekijk het uitzicht bij Elbphilharmonie
De Elbphilharmonie is onmogelijk te missen en een van de bekendste bezienswaardighede nvan Hamburg. Dit enorme gebouw aan de rand van Speicherstadt lijkt te zweven boven de oude haven. Onderin zit een voormalig pakhuis uit 1963, daarboven een glanzende, golvende glazen structuur die je al van ver ziet liggen. Het mooiste deel? De Plaza: een openbaar uitkijkpunt op zeventig meter hoogte met uitzicht over de hele stad, de haven en natuurlijk de pakhuizen van Speicherstadt.
De toegang tot de Plaza is gratis, maar je hebt wel een ticket nodig. Dat kun je online reserveren of ophalen bij de ingang. Met een lange, gebogen roltrap word je omhoog gebracht. Boven loop je helemaal rond het gebouw en kijk je uit over het water, de stad en de schepen die aanmeren aan de kade. De plaza is gewoon tot middernacht geopend, dus als je kunt, ga dan rond zonsondergang.
#3 Bezoek Miniatur Wunderland
Miniatur Wunderland is veel meer dan een modelspoorbaan. Dit is een complete wereld in het klein, en dan écht tot in het absurde gedetailleerd. Je loopt langs miniatuurversies van Hamburg, de Alpen, Italië, Scandinavië, Amerika en Zuid-Amerika. Overal rijden treinen, lichten gaan aan en uit, auto’s bewegen vanzelf, en op de luchthaven stijgen zelfs vliegtuigen op. Elke vijftien minuten wordt het nacht, en dan lichten tienduizenden LED-lampjes de steden en dorpen sfeervol op.
Het begon ooit in 2001 als een hobbyproject van twee broers. Inmiddels is het uitgegroeid tot het grootste modelspoorlandschap ter wereld, met ruim zeventienhonderd vierkante meter aan landschap, meer dan zestien kilometer spoor, tienduizenden figuurtjes en honderden bewegende voertuigen. Alles werkt en beweegt, en er wordt nog steeds aan gebouwd.
Je vindt Miniatur Wunderland in een van de pakhuizen in Speicherstadt. Het is een van de populairste attracties van Hamburg, dus houd er rekening mee dat het druk kan zijn. Plan minimaal twee uur in, al loop je er makkelijk veel langer rond. Dit is zo’n plek waar je zelfs zonder interesse in treinen of modelspoorbanen gegarandeerd onder de indruk bent.
#4 Overnacht in PIERDREI Hotel
Als je midden in Speicherstadt wilt slapen in alle stijl en comfort, dan is PIERDREI Hotel een aanrader. Dit designhotel ligt aan de rand van Speicherstadt, op loopafstand van alle bezienswaardigheden. De kamers zijn strak ingericht, maar wel warm, stijlvol en hip. Denk aan grote ramen, speelse details, een kast vol spelletjes en zachte bedden waar je na een volle dag doorheen wandelen zó in wegzakt.
Het hotel opende in 2018 en valt op door de creatieve details. Op het dak vind je hotelkamers in hippiecaravans (ja, echt) en op het hoogste dak vind je een daktuin met uitzicht over Hamburg. Er is een eigen theaterzaal/bioscoop, een eigen Späti met allerlei lekkers, een beroemd restaurant met wereldgerechten en een gezellige bar met terras, dus als je even geen zin hebt om de stad in te gaan, vermaak je je hier ook prima. Voor ouders zoals wij is het ook heerlijk dat er allerlei kindvriendelijke faciliteiten zijn, zoals een soort crèche waar je je kinderen onder begeleiding van een juf een uur of langer kunt laten spelen.
Je loopt in vijf minuten naar de Elbphilharmonie, Miniatur Wunderland of het Wasserschloss. En als je ’s ochtends vroeg de gordijnen opentrekt, zie je de eerste zon al op de bakstenen gevels glijden. Hamburgser wordt het niet.
Tip: is het PIERDREI Hotel al volgeboekt? Leuke alternatieven in Speicherstadt zijn dan Ameron Hamburg Hotel, The Nikolai en Adina Apartment Hotel.
#5 Maak een rondvaart
Zodra je in Speicherstadt bent, moet je eigenlijk het water op. De grachten – hier ‘Fleete’ genoemd – slingeren tussen de pakhuizen door, en vanaf een rondvaartboot krijg je pas echt goed zicht op de architectuur en het enorme netwerk aan waterwegen. Je vaart onder lage bruggen door, kijkt omhoog naar de hijsbalken van de oude pakhuizen en hoort hoe dit deel van Hamburg eind negentiende eeuw werd gebouwd als belastingvrij opslaggebied.
De meeste rondvaarten vertrekken vanaf de kade bij de Elbphilharmonie of bij de Landungsbrücken. Een standaardtocht duurt zo’n drie kwartier tot een uur, met uitleg onderweg. Je leert hoe de schepen vroeger binnenvoeren, waar specerijen en koffie lagen opgeslagen, en hoe Hamburg een van de belangrijkste havens van Europa werd. In de avond kun je mee met een lichtrondvaart: dan is alles prachtig uitgelicht en weerspiegelen de gevels in het donkere water. Zeker doen als je Hamburg ook van zijn rustige, sfeervolle kant wilt zien.
Wij deden een rondvaart met de rederij Rainer Abicht, bekend ook van de markante Louisiana Star-rondvaartboot. In een uur verkende we eerst de haven en vervolgens de grachten.
Let op de getijden: er zijn alleen rondvaarten in Speicherstadt mogelijk tijdens hoog water. Vraag hier dus even naar bij je rederij, zodat je op het juiste moment een rondvaart doet.
#6 Bezoek het Maritiem Museum
Liefhebbers van schepen, zee en haven komen in het Maritiem Museum volledig aan hun trekken. Het museum zit in een van de oudste pakhuizen van Hamburg, met uitzicht op de haven en gebouwd rond 1879. Binnen vind je elf verdiepingen vol alles wat met de zee te maken heeft: van eeuwenoude zeekaarten tot moderne containerschipmodellen. Je loopt letterlijk door vijfduizend jaar maritieme geschiedenis.
Opvallend zijn de duizenden modelboten, sommige piepklein, andere tot in detail nagemaakt op schaal. Ook bijzonder: een originele scheepsmotor die nog draait en de grootste verzameling scheepsknopen ter wereld. Er zijn zalen met uniformen, schilderijen, en zelfs een mini-u-boot. Het museum is groot, dus neem de tijd. Je vindt het aan de Koreastraße, in HafenCity, op zo’n tien minuten lopen van Speicherstadt. Perfect te combineren met een bezoek aan de Elbphilharmonie of een wandeling langs de kades.
#7 Beleef Port de Lumières
Port des Lumières is een indrukwekkende digitale ervaring in HafenCity, vlak bij Speicherstadt. Je loopt hier een enorme ruimte binnen waar bewegende beelden en muziek samen één geheel vormen. Alles om je heen verandert continu: de muren en de vloer worden volledig bespeeld door lichtprojecties. Tijdens ons bezoek bevonden we ons in het gouden universum van Gustav Klimt, maar tegelijkertijd was er in een andere zaal ook een experience waar je zweefde tussen sterrenstelsels, planeten en ruimtevaartgeluiden tijdens een reis door het heelal.
Je mag vrij rondlopen, zitten of liggen terwijl je wordt ondergedompeld in beeld en geluid. Extra leuk is om ook de trap naar boven te nemen en vanaf daar in de zaal te kijken voor een prachtig overzichtsbeeld. Ook voor kinderen is er genoeg te doen. In het interactieve atelier kunnen ze zelf kleuren en vormen tot leven laten komen op grote schermen. Een voorstelling duurt ongeveer een half uur. Zeker de moeite waard, ook als je geen kunstliefhebber bent.
#8 Loop langs de pakhuizen en taptijthandels
Het mooiste aan Speicherstadt? Gewoon rondlopen. Zonder route, zonder plan. De hele wijk is gebouwd tussen 1883 en 1927, en je ziet het nog aan alles: de gotische bogen, de zware deuren, de smeedijzeren leuningen. Elk pakhuis vertelt een ander verhaal. Veel van deze gebouwen werden gebruikt voor de opslag van thee, koffie, kruiden, maar ook zeker voor tapijten. Tapijthandels waren hier groot, met zware rollen die via de gevels omhoog werden gehesen en binnen gestapeld lagen. Nog altijd zitten hier tapijtwinkels die al generaties lang worden gerund. Nog altijd is Hamburg de grootste doorvoerhaven van Oosterse tapijten ter wereld!
Wandel over de smalle bruggen, kijk omhoog naar de balkons en de oude hijsinstallaties, en vergeet niet af en toe stil te staan. Sommige gevels zijn nog exact zoals ze er honderd jaar geleden uitzagen. Je kunt een georganiseerde wandeling boeken met gids, maar zelf ronddwalen is minstens zo leuk.
#9 Bezoek het Speicherstadt- en Tolmuseum
Voor wie wil snappen hoe Speicherstadt écht werkte, zijn het Speicherstadtmuseum en het Tolmuseum een must. In het Speicherstadtmuseum leer je hoe de wijk eind negentiende eeuw werd gebouwd, waarom de pakhuizen belastingvrij waren en hoe goederen hier werden opgeslagen, gekeurd en verhandeld. Je ziet oude handelsdocumenten, koffiezakken, theekisten en originele werktuigen.
Het Tolmuseum – officieel het Deutsche Zollmuseum – ligt een paar straten verderop, aan het kanaal. Hier duik je in de wereld van smokkel, douanecontroles en grensinspecties. Je bekijkt in beslag genomen spullen, oude uniformen en voorbeelden van creatieve smokkeltechnieken. Samen geven deze musea een compleet beeld van hoe belangrijk handel en controle hier waren. En dat allemaal midden in het historische hart van Hamburg. Beide musea zijn compact, goed te combineren en perfect voor een regenachtige ochtend of middag.
#10 Drink koffie bij Speicherstadt Kaffeerösterei
Tussen alle bezienswaardigheden door is het heerlijk om even te gaan zitten met een goede kop koffie. De beste plek daarvoor? Speicherstadt Kaffeerösterei. Deze koffiebranderij zit in een oud pakhuis aan het water en is precies wat je zoekt als je houdt van geurige bonen, warme sfeer en een vleugje historie. Zodra je binnenkomt ruik je de versgebrande koffie en hoor je het zachte geratel van de branders op de achtergrond.
Alles wordt hier nog op ambachtelijke wijze geroosterd. Je kunt meekijken hoe de bonen gebrand worden en kiezen uit een hele reeks koffiesoorten van over de hele wereld. En als je de smaak te pakken hebt, koop je gewoon een zak bonen voor thuis. Binnen is het knus en industrieel tegelijk, met houten tafels, bakstenen muren en uitzicht op de gracht.
Zin in écht goede koffie buiten Speicherstadt? In de buurt vind je meerdere specialty-coffeezaken zoals Nord Coast Coffee Roastery, Elbgold, Playground Coffee, Manufact en Public Coffee Roasters. Allemaal op loop- of fietsafstand van het centrum en perfect voor een tussenstop met verse filterkoffie, perfecte chai latte of een goede flat white.
Wij bezochten Hamburg op uitnodiging van Hamburg Marketing.
