Ruim achthonderd zuilen met rood-witte bogen, zo ver als je kunt kijken. En dan midden in dat zuilenwoud opeens een complete kathedraal. Ik hoorde er op school al over, en sindsdien stond de Mezquita van Córdoba op mijn wishlist. Hij viel geen moment tegen: we gingen zelfs twee keer. Al 1300 jaar is dit afwisselend kerk, moskee en weer kerk, en dat zie je overal terug.
Geen wonder dat de moskee-kathedraal op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staat. Ga je naar Córdoba? Dan is dit de plek die je echt niet mag missen.
→ Ontdek de 12 mooiste bezienswaardigheden van Córdoba
De geschiedenis van de moskee-kathedraal
Op exact deze plek begon het ooit met een christelijke kerk die door de Visgoten was gebouwd. Toen de Islamitische Moren vanuit Noord-Afrika in 711 de stad veroverden, namen zij de helft van de kerk over en transformeerden zij die tot moskee. Dat bleek al snel niet genoeg te zijn voor de steeds grotere moslimgemeenschap, dus moest uiteindelijk ook de andere helft van de kerk eraan geloven. De kerk ging tegen de vlakte en maakte plaats voor een moskee.
Voor de bouw van de moskee werden honderden marmeren zuilen uit oude Romeinse villa’s in de omgeving gehaald. Die bleken wat kort voor een bouwwerk van dit formaat. Dus werden die Romeinse zuilen uitgebreid met rood-witte bogen. Door de eeuwen daarop werd de moskee steeds weer uitgebreid. Het was uiteindelijk de grootste moskee van Europa en na die van Mekka zelfs de grootste ter wereld. Er konden maar liefst 20.000 moslims tegelijkertijd bidden.
Tip: op de website van de Mezquita van Córdoba zie je in een handige weergave hoe het gebouw bij iedere uitbreiding veranderde.
Toen de christenen het zuiden van Spanje veroverden en ook Córdoba in 1236 christelijk werd, werd de moskee omgedoopt tot kerk. Om de prachtige architectuur te bewaren maar toch ook een kathedraal te creëren, werd een kerk in het hart van de moskee gebouwd. Het resultaat kon niet iedereen charmeren en de keizer zou hebben geklaagd dat hij van dat soort mooie kerken wel meer in zijn keizerrijk had, maar dat hiermee iets echt unieks was verwoest.
Tegenwoordig is het gebouw dus een kathedraal. Toch wordt het vaak aangeduid als Mezquita, wat Spaans is voor moskee. De officiële naam is dan ook eigenlijk Mezquita-Catedral de Córdoba. Overigens zou vanuit moslimkringen het verzoek zijn gedaan om in het gebouw ook ruimte te maken voor moslimgebeden, maar dat werd afgewezen.
De architectuur van de Mezquita de Córdoba
De poorten van de Mezquita
De klokkentoren steekt hoog boven de daken van de oude stad uit, dus verdwalen op weg hierheen is lastig. Loop eerst een rondje om het gebouw. Pas dan zie je hoe enorm groot het is, en hoe rijk de poorten met hun gouden deuren versierd zijn. Aan de hoefijzerbogen en het sierwerk herken je meteen de Moorse invloeden.
Let vooral ook op de gouden deur tegenover het bisschoppelijk paleis. Het lijkt meer een raam en is het minst opvallend van allemaal. Ons werd verteld dat dit ooit de meest voorname toegang tot het gebouw was, eerst voor de vorst vanuit de Alcázar en later voor de bisschop vanuit zijn paleis. Op de straat zie je hier in goudkleurige lijnen vormen, waarmee de pilaren worden aangegeven die hier ooit stonden. Daar liep een tunnel overheen die de kathedraal verbond met eerst de Alcázar en later met het bisschoppelijk paleis.
De Patio de los Naranjos
Via een van die poorten kom je op de Patio de los Naranjos, een binnenplaats vol fonteinen, palmbomen en sinaasappelbomen. Rondom loopt een zuilengalerij, waar oude, rijk versierde onderdelen van diezelfde galerij nu aan de muur hangen. Kaartjes koop je in het bezoekerscentrum Patio de San Eulogio, op de hoek van de Calle Torrijos en de Calle Amador de los Ríos. Nog makkelijker is je ticket vooraf online kopen, dan sla je de rij helemaal over.
Een woud van zuilen
Dan loop je naar binnen. En ja, dit is het beeld dat je van de foto’s kent: zuilen met rood-witte bogen, zo ver als je kunt kijken. Het waren er ooit 1200, maar door de bouw van de kathedraal zijn er nu nog ruim 800 over. Langs de randen vind je christelijke kapelletjes. Denk je daarmee de christelijke invloeden wel gezien te hebben? Wacht maar tot je in het hart van het zuilenwoud opeens een complete kathedraal tegenkomt. Die botsing van moskee en kathedraal maakt de Mezquita zo bijzonder.
Neem de tijd om door het zuilenwoud te dwalen en langs de kapelletjes te lopen. Zoek ook naar de glazen plaat in de vloer. Daaronder vang je een glimp op van de mozaïeken die horen bij het oudste deel van het gebouw, de Visigotische kerk waar het ooit mee begon. Van het christelijke deel moet je vooral de Capilla del Sagrario niet missen. Deze bevindt zich in de verste hoek van het complex. Naar binnen mag je niet, maar gluren mag wel. Die kleurrijke fresco’s zijn het zeker waard.
Capilla de Villaviciosa en Mihrab
De mooiste delen van de oude moskee vind je bij de Moorse Capilla de Villaviciosa en de Mihrab. Sla die zeker niet over. De Villaviciosa-kapel werd in 848 aan de moskee toegevoegd en was op dat moment het hart van het gebouw. Door de vele uitbreidingen daarna is dat nu niet meer het geval. Bij een van die uitbreidingen werd de Mihrab gebouwd. Dit is een van de mooist gedecoreerde delen van de Mezquita. Opvallend: de Mihrab is niet op Mekka gericht, terwijl dat wel gebruikelijk is.
De klokkentoren
Beklim na afloop ook zeker de klokkentoren. Deze klokkentoren was ooit de minaret van de moskee en die vorm zie je er duidelijk nog in terug. De toren is met 54 meter het hoogste gebouw in de oude stad, dus het uitzicht over de stad is hier onverslaanbaar. Ook kan je de Mezquita hier van boven bekijken, waardoor je van een heel ander perspectief ziet hoe ongebruikelijk die kathedraal middenin de moskee staat.
Omdat de ruimte in de toren beperkt is, ga je in kleine groepen naar boven. Ieder half uur vertrekt er een nieuwe groep, dus bij je ticket kies je meteen een tijdslot. Let op met kleine kinderen: toen wij er waren, mochten kinderen tot zeven jaar niet mee de toren in. Wij bleven met onze baby dus helaas beneden.
Tickets voor de Mezquita (en gratis optie)
Een ticket voor de Mezquita koop je het makkelijkst vooraf via de officiële website. Kinderen onder de tien mogen gratis naar binnen, fijn als je met het gezin reist. De klokkentoren is een apart ticket met een vast tijdslot. Er kan dagelijks maar een beperkt aantal mensen naar boven, dus boek die op tijd.
Liever gratis? Van maandag tot en met zaterdag kun je tussen 8.30 en 9.30 uur gratis naar binnen. Om 9.20 uur gaat de deur alweer dicht, dus kom op tijd. Groepen mogen in dit uur niet naar binnen. Wij maakten er handig gebruik van, en zo vroeg was het een stuk rustiger dan later op de dag. Op dagen met bijzondere vieringen vervalt het gratis uur.
Begin je bezoek in het bezoekerscentrum Patio de San Eulogio, in het bisschoppelijk paleis naast de Mezquita. Hier koop je kaartjes en audiogidsen, en zie je met maquettes en filmpjes hoe het gebouw door de eeuwen heen groeide. De toegang is inbegrepen bij je ticket.
Ook een aanrader: de avondvisite El Alma de Córdoba, waarbij je de Mezquita in het donker bezoekt. Check vooraf op welke avonden die plaatsvindt.
Goed om te weten: in augustus 2025 brak er brand uit in een zijkapel aan de oostkant van de Mezquita. Het dak van de Capilla de la Anunciación stortte in, maar de schade bleef beperkt en het monument ging de volgende dag gewoon weer open. De restauratie van de getroffen kapellen loopt nog, dus mogelijk zie je hier steigers of een afgezet stukje.
