Namibië

Kolmanskop in Namibië: tips voor de spookstad bij Lüderitz

Een verlaten stad midden in de Namibische woestijn, waar ooit champagne goedkoper was dan water. Kolmanskop was begin twintigste eeuw een van de rijkste plekken van Afrika, gebouwd door Duitse kolonisten op een plek waar de diamanten voor het oprapen lagen. Nu waait het zand er door de deuren naar binnen en loop je door villa’s, klaslokalen en ziekenhuisgangen die tot aan de ramen vol liggen.

De spookstad is tegenwoordig een openluchtmuseum en een van de meest fotogenieke plekken van Namibië. Wij kwamen er op een ochtend in januari, tijdens onze roadtrip met 4×4 en daktent door het zuiden van het land. Samen met het schiereiland bij Lüderitz was Kolmanskop een van de grote hoogtepunten van onze reis.

Hieronder lees je hoe je er komt, waar je slaapt en wat je moet weten over tickets, de rondleiding en de fotopermit.

Kolmanskop, de spookstad bij Lüderitz in Namibië
Verlaten diamantstad Kolmanskop bij Lüderitz

Hoe kom je in Kolmanskop?

Kolmanskop ligt in het zuiden van Namibië, in een leeg stuk woestijn tussen Aus en Lüderitz. Vanuit Lüderitz rijd je er in tien tot vijftien minuten naartoe. Vanuit Aus is het ruim honderd kilometer naar de kust en ben je ruim een uur onderweg. Openbaar vervoer is hier geen serieuze optie, dus je hebt een eigen auto nodig.

De weg tussen Aus en Lüderitz is de B4, een prima asfaltweg door een verder kurkdroog landschap. Er liggen onderweg geen dorpen en geen tankstations, dus vertrek met een volle tank en genoeg water. Bij het uitkijkpunt van Garub, niet ver van Aus, maak je kans op de wilde woestijnpaarden die hier al generaties lang zonder hulp van mensen overleven. Met wat geluk zie je ze drinken bij de waterplaats.

Hoe dichter je bij de kust komt, hoe meer de woestijn de weg probeert terug te pakken. Op de laatste kilometers ligt er regelmatig een duin half over het asfalt en moet je soms even slalommen. Een mooi voorproefje van wat je in Kolmanskop te wachten staat.

→ Bekijk huurauto’s in Namibië bij Sunny Cars
→ Ontdek de roadtrip met 4×4 en daktent van Namibia Nomads

Kolmanskop in de ochtend, Namibië

Waar te verblijven in Lüderitz?

Je kunt Kolmanskop bezoeken vanuit Aus of vanuit Lüderitz. Wij sliepen op beide plekken. Eigenlijk wilden we na de Sossusvlei eerst in Aus overnachten, maar de camping die we op het oog hadden was vol en dus reden we in één keer door naar de kust. Vanuit Lüderitz sta je ’s ochtends zo bij de poort. In Aus sliepen we alsnog op de terugweg.

Lüderitz vonden we bovendien een leuke plek om iets langer te blijven. Het is een kleurrijk stadje aan zee met Duitse bouwstijl, een paar goede restaurants en veel natuur in de omgeving, en na de hitte van de woestijn genoten we van de koelte aan de kust. Zelf kampeerden we met de daktent midden in de stad, omdat het aan de kust keihard kan waaien. Slaap je liever in een bed, dan zijn dit drie fijne adressen.

#1 Kairos Cottage B&B ligt aan het water en voelt meteen huiselijk. De kamers zijn licht en ruim, en ontbijten doe je op het terras.

#2 Alte Villa Boutique Hotel is een klein boutiquehotel in een kleurrijke oude villa, net buiten het centrum van Lüderitz. De kamers zijn met stijl ingericht en er is een tuin waar je na een ochtend in het zand rustig kunt zitten.

#3 Obelix Guesthouse is de keuze voor een kleiner budget, midden in Lüderitz. De kamers zijn eenvoudig maar schoon en naast de deur zit een pub waar je iets kunt eten.

→ Ontdek de 13 leukste dingen om te doen in Lüderitz

Kolmanskop in de woestijn tussen Aus en Lüderitz

De geschiedenis van Kolmanskop: diamantkoorts in de woestijn

Kolmanskop is nu een spookstad, maar het begon allemaal met één glinsterend steentje in het zand.

In 1908 vond spoorwegarbeider Zacharias Lewala vlak bij Lüderitz een steentje dat hem opviel. Hij gaf het aan zijn Duitse opzichter August Stauch, die al snel doorhad dat het een diamant was. Het bleek geen toevalstreffer. Er lagen er nog veel meer, gewoon los aan het oppervlak. Je hoefde er alleen maar voor te bukken.

Het Duitse koloniale bestuur riep het gebied razendsnel uit tot Sperrgebiet, verboden gebied, en begon met diamantwinning op grote schaal. Dat verboden gebied is er nog steeds. Het heet nu nationaal park Tsau ǁKhaeb en het grootste deel is niet vrij toegankelijk. Kolmanskop is een van de weinige plekken waar je met een gewoon toegangsticket wel naar binnen mag.

De opbrengsten waren enorm. Om de ingenieurs, mijnwerkers en hun gezinnen een comfortabel leven te geven, verrees er ongeveer tien kilometer landinwaarts van Lüderitz een compleet stadje. Er kwamen statige huizen, een ziekenhuis, een school, een ijsfabriek, een kegelbaan en een zaal voor sport, theater en opera. Voor die tijd was het een ongekende luxe, en dat allemaal midden in de woestijn.

💡 Wist je dat…
Het ziekenhuis van Kolmanskop een van de eerste röntgenapparaten van Afrika had? Handig bij een gebroken arm, maar volgens de verhalen werd het ook gebruikt om te controleren of arbeiders geen diamanten naar buiten probeerden te smokkelen.

Voormalige diamantstad Kolmanskop in Namibië
Zand in de gebouwen van Kolmanskop, Namibië

Kolmanskop nu: een spookstad in de woestijn

Lang duurde het succes niet. Eind jaren twintig werden verder naar het zuiden, bij de Oranjerivier, nog veel rijkere diamantvelden gevonden. De mijnbouw verhuisde mee en Kolmanskop liep langzaam leeg. Halverwege de jaren vijftig vertrokken de laatste bewoners.

Sindsdien is het zand de baas. De woestijn dringt overal naar binnen, door ramen, deuren, gangen en badkamers, en slokt de huizen stukje bij beetje op. Zonde van de stad, maar voor bezoekers is dat precies wat Kolmanskop zo bijzonder maakt.

💡 Wist je dat…
In het Sperrgebiet nog steeds diamanten worden gewonnen, maar nu vooral uit zee? Veel stenen zijn in de loop der tijd in de oceaan beland en liggen nu op de zeebodem. Schepen met zware apparatuur speuren die bodem af en zeven het zand op zoek naar edelstenen. Het water is ijskoud en de stroming sterk, dus makkelijk werk is het niet.

→ Bekijk onze reisroute voor een roadtrip door Namibië

Kolmanskop nu, een spookstad in de Namibwoestijn
Rondlopen door de spookstad Kolmanskop

Een bezoek aan Kolmanskop

Rondlopen in Kolmanskop voelt vreemd. Je stapt een huis binnen en de woestijn is je voor geweest. Deuren staan half open en komen niet verder, omdat er een duin achter ligt. In het ene huis sta je tot je knieën in het zand, in het andere reikt het bijna tot aan het plafond.

Kolmanskop is een openluchtmuseum. Met een ticket mag je vrij rondlopen en de gebouwen in en uit. Dat ticket koop je bij de poort, online of bij een verkooppunt in Lüderitz. Vanaf de poort rijd je zelf het terrein op tot aan het hoofdgebouw, waar je parkeert. Verkooppunten, tijden en eventuele parkkosten veranderen hier nog weleens, dus kijk vlak voor je bezoek even op de site van de tourorganisatie.

In het hoofdgebouw vind je een café, een kleine souvenirwinkel en een tentoonstelling over de geschiedenis van de stad. Je ziet er oude foto’s en voorwerpen uit de mijnbouwtijd en je leest hoe men hier leefde, en smokkelde. Diamanten verdwenen in zakken, in schoenen en soms zelfs in een maag.

’s Ochtends zijn er rondleidingen met een gids, en die zijn de moeite waard. In driekwart tot een uur hoor je de verhalen over het dagelijks leven in dit bizarre stadje en kom je onder meer in de ijsfabriek, het postkantoor, de slagerij en de kegelbaan. Daarna ga je op eigen houtje verder.

Trek voor Kolmanskop een ochtend uit en kom vroeg. Het is dan nog rustig, het is minder heet en het licht valt mooi schuin de huizen in. Met de rondleiding en daarna zelf door de huizen dwalen ben je zo een paar uur verder.

Wil je bij zonsopkomst of aan het eind van de dag fotograferen, dan heb je een aparte fotopermit nodig. Daarmee mag je van zonsopkomst tot zonsondergang het terrein op. Regel de permit vooraf, uiterlijk een dag eerder als je er bij het eerste licht wilt staan. Een drone opsturen of ’s nachts fotograferen is niet toegestaan.

Trek dichte schoenen aan, want je loopt de hele tijd door los zand, en neem water en iets tegen de zon mee. De gebouwen zijn oud en niet opgeknapt, dus je gaat op eigen risico naar binnen en blijft binnen het terrein van Kolmanskop, want het mijngebied eromheen is verboden toegang.

Openluchtmuseum Kolmanskop in Namibië
Kolmanskop bezoeken vanuit Lüderitz

Toeristische kaart van Kolmanskop

Tip: open de kaart op je telefoon via het vierkantje rechtsboven, terwijl je bij Google bent ingelogd. Daarna vind je hem terug in de Google Maps-app onder Jij > Kaarten.

Wat mag je niet missen in Kolmanskop?

Zodra je door de poort rijdt, zie je ze al liggen: tientallen half weggezakte huizen onder een dikke laag zand. Je kunt ze onmogelijk allemaal bekijken, maar deze vier plekken springen eruit.

#1 Krankenhaus: het oude ziekenhuis vol zand

Achteraan het terrein staat het oude ziekenhuis, het Krankenhaus. Hier zie je goed hoe ver de woestijn al is gekomen. In de lange gang ligt het zand op sommige plekken tot bovenaan de deurposten. Het is de plek waar het vroege, schuine ochtendlicht het mooist naar binnen valt, dus ga hier vroeg heen als je voor de foto’s komt.

#2 IJsfabriek: luxe in de woestijn

IJs maken op een plek waar het bijna nooit regent: het zegt veel over de rijkdom van Kolmanskop. In de ijsfabriek werden blokken ijs gemaakt waarmee de huishoudens hun ijskast koel hielden. Je komt hier tijdens de rondleiding langs.

💡 Wist je dat…
Kolmanskop een eigen trammetje had? Volgens de verhalen werden daarmee onder meer de blokken ijs door de stad vervoerd.

#3 Villa’s van de mijnmanager, architect en leraar: de chicste huizen

Aan de noordkant van het terrein staan de meest luxe huizen van de stad. De villa’s van de mijnmanager, de architect en de leraar liggen op een verhoging met uitzicht over de woestijn. In sommige badkamers zitten de zwart-witte tegels nog op de muur. In het huis van de leraar zie je van de vloer bijna niets meer, want het zand heeft het huis zo goed als opgeslokt.

#4 Recreatiezaal en Kegelclub: opera en kegelen in de woestijn

Sla ook het hoofdgebouw zelf niet over. Vroeger was dit de recreatiezaal: sportzaal, bioscoop en theater in één. Ja, ook dat kon in de woestijn. Operagezelschappen uit Europa traden hier op voor een publiek van mijnwerkers en hun families.

In hetzelfde gebouw zit de Kegelclub, de kegelbaan. De houten banen zijn nog opvallend goed bewaard gebleven, met de oorspronkelijke versieringen aan de muur. Tijdens de rondleiding neem je er een kijkje en zie je zo voor je hoe de diamantwerkers hier hun vrije avonden doorbrachten.

Lees je ons graag vaker? Kies The Orange Backpack als voorkeursbron in Google, dan zie je onze tips vaker in je zoekresultaten.

Meer tips voor je reis naar Lüderitz

Alles om je reis te regelen, op één plek. Van lodge tot 4x4 met daktent.

Hotels icoonOnze tipHotels in Lüderitz: slaap in het winderige havenstadje vlak bij Kolmanskop
Huurauto icoonNamibië ontdek je het best met een eigen auto. Slaap je in lodges? Huur een auto bij Sunny Cars, met alle verzekeringen al inbegrepen. Liever kamperen? Boek een roadtrip met een 4x4 en daktent bij Namibia Nomads, met route en campings al geregeld.
Vliegtickets icoonNog geen vlucht? Vergelijk vliegtickets naar Windhoek.
Routekaart icoonOntdek al onze blogs over Namibië