De Ruta de los Volcanes is een van de meest indrukwekkende wandelingen op La Palma. Je volgt een adembenemend pad over de vulkanische bergkam in het zuiden van het eiland, van Refugio del Pilar naar Los Canarios. Onderweg loop je langs diepe kraters, zwarte lavavelden en oude vulkaankegels. Het landschap verandert constant en het uitzicht reikt bij helder weer tot aan Tenerife en La Gomera.
Deze route maakt deel uit van de GR 131 en brengt je dwars door het vulkanische hart van La Palma. Je begint in een groen dennenbos en eindigt in een droog, ruig gebied vol vulkanisch gesteente. De wandeling is pittig, maar voor veel wandelaars hét hoogtepunt van hun reis naar La Palma. Het is een route voor wie van natuur houdt, graag actief is en iets bijzonders wil meemaken.
In deze blog lees je wat je onderweg tegenkomt, hoe je de route het beste aanpakt en waarom de Ruta de los Volcanes een hike is die je niet mag overslaan tijdens je reis naar La Palma.
Wat is de Ruta de los Volcanes?
De Ruta de los Volcanes is een van de bekendste wandelroutes op La Palma. Je loopt over de Cumbre Vieja, een lange bergkam vol vulkanen, kraters en lavavelden. De meeste wandelaars starten bij Refugio del Pilar, midden op het eiland, en eindigen zo’n 17 tot 24 kilometer verderop in Los Canarios, in het zuiden.
De route maakt deel uit van de GR 131 en laat je goed zien hoe jong en actief La Palma eigenlijk is. Je wandelt langs plekken waar de grond nog warm lijkt, tussen kraters en asvelden die pas een paar decennia oud zijn. Onderweg kom je onder andere langs de Hoyo Negro, die in 1949 uitbarstte, en de Volcán Martín uit 1646. Dit is geen gewone wandeling, maar een tocht dwars door het vulkanische hart van het eiland.
De route stap voor stap
#1 Van Refugio del Pilar naar Las Deseadas
Je start de wandeling bij Refugio del Pilar, een rustige plek midden op het eiland met een parkeerterrein en picknickbanken. Hier zit je al op ruim 1.400 meter hoogte en vanaf het begin stijgt het pad geleidelijk door een bos van Canarische dennen. Er is veel schaduw en je hebt stevige bospaden onder je voeten.
Na een paar kilometer opent het landschap zich langzaam. De bomen worden lager en maken plaats voor open stukken met rotsen en vulkanisch zand. Je krijgt de eerste uitzichten te zien, richting de Caldera de Taburiente en bij goed weer zelfs richting Tenerife.
Niet veel verder ligt Hoyo Negro, een diepe en indrukwekkende krater die ontstond bij een uitbarsting in 1949. Je loopt er vlak langs, over een smal maar goed begaanbaar pad. Je daalt daarna weer even wat af om vervolgens naar de top te klimmen. Na in totaal kilometers stijgen sta je op de top van Las Deseadas, het hoogste punt van de route. Hier kijk je 360 graden om je heen: over de bergrug, de oceaan en de grillige vormen van het eiland. Een perfecte plek voor een korte pauze.
Volgens de meeste wandelkaarten doe je 2 tot 3 uur over dit deel. Sebastiaan legde het eerste stuk in een dik uur af.
#2 Van Las Deseadas naar Los Canarios
Vanaf Las Deseadas blijf je het pad volgen over de bergkam. Vanaf hier zul je voornamelijk dalen en in totaal 1500 hoogtemeters overbruggen. Het landschap verandert snel: je komt nu in het echte vulkanische deel van de route. De grond onder je voeten is zwart, los en stoffig. Je loopt over oude lavastromen, langs gestolde kraters en asvlaktes waar bijna niets groeit.
Dit is een van de meest ruige stukken van de wandeling, maar het uitzicht en de omgeving maken alles goed. Je kijkt steeds uit over beide zijden van het eiland en bij helder weer zie je zelfs La Gomera aan de horizon liggen.
Een hoogtepunt is Volcán Martin, een opvallende vulkaankegel die je van dichtbij kunt bekijken als je een korte omweg neemt. Je loopt tussen steeds jongere lavavelden, met grote stukken zwart gesteente en as waar amper nog iets groeit. Een fijne pauzeplek die je passeert is het recreatiegebied Fuente de los Roques op ongeveer 1200 meter. Na de laatste kilometers over stoffige paden kom je het dorp Los Canarios binnen, dat op zo’n 725 meter hoogte ligt. Voor veel wandelaars is dit het eindpunt.
Ook Sebastiaan stopte de hike op dit punt. Hij heeft in totaal ruim 4 uur over de wandeling gedaan. Vooral dit stuk steil afdalen was nogal een belasting op zijn knieën, dus besloot hij in Los Canarios te stoppen.
#3 Van Los Canarios naar Fuencaliente
Wie nog energie over heeft, kan de route verlengen van Los Canarios tot aan de vuurtoren van Fuencaliente en de zoutvelden bij de kust. Dit extra stuk is zo’n 6 kilometer lang, met een stevige afdaling van ongeveer 700 hoogtemeters. Door de steile hellingen, losse ondergrond en het gebrek aan schaduw is dit deel fysiek zwaarder dan het lijkt.
Voordat je aan de afdaling begint, loont het de moeite om eerst de Volcán de San Antonio te bezoeken. Deze vulkaan ligt net buiten het dorp en is toegankelijk via een klein bezoekerscentrum. Voor 8 euro loop je langs de rand van de krater en krijg je een goed beeld van de structuur van de vulkaan. Aan de ene kant kijk je recht in de krater, aan de andere zijde zie je de wijngaarden die zich op deze vruchtbare gronden hebben ontwikkeld.
Daarna volg je het pad richting de Teneguía, een jonge vulkaan op La Palma, die in 1971 uitbarstte. Dit deel van de route voert je door een soort maanlandschap van zwart vulkaanzand, as en grillige rotsformaties. De afdaling is technisch niet moeilijk, maar wel steil en vermoeiend, zeker in de zon. Onderweg heb je uitzicht op de zuidkust, de oceaan en het ruige lavalandschap om je heen.
Je eindigt bij de vuurtoren van Fuencaliente, met naastgelegen zoutvelden met roze zoutmeren waar nog steeds zout wordt gewonnen. Het is een ruig, maar indrukwekkend eindpunt van een dag vol vulkanische hoogtepunten.
Voor Sebastiaan was het na de afdaling naar Los Canarios wel genoeg. Ik liep daarom met onze dochter het laatste stuk naar beneden, al was dit best uitdagend voor haar als 4,5-jarige.
Wat je onderweg tegenkomt
Het landschap langs de Ruta de los Volcanes is enorm gevarieerd. In één wandeling zie je de overgang van dicht dennenbos naar kale lavavelden en open kraters. Juist die contrasten maken deze route zo bijzonder.
In het eerste deel loop je vooral door een bos van Canarische dennen. De bomen groeien op vulkanische grond en kunnen goed tegen droogte en hitte. Hier is het nog relatief groen, met schaduwrijke paden en uitzicht op de noordelijke bergen van het eiland.
Zodra je Las Deseadas passeert, verandert alles. Je komt terecht in een kaal, zwart landschap van as, stenen en lavazand. Vegetatie zie je hier nauwelijks. De grond is grillig en bestaat uit oude lavastromen, vulkanisch gruis en gestolde brokstukken. Overal om je heen zie je sporen van vulkanische activiteit: kraters, spleten, gestolde lavamuren en kegelvormige vulkanen.
Onderweg passeer je verschillende bekende plekken, zoals Hoyo Negro, een diepe krater uit de uitbarsting van 1949, en de Volcán Martín, met zijn kenmerkende roodbruine kleur. Als je helemaal naar de kust doorloopt, kom je ook langs de Teneguía, die in 1971 nog actief was.
Naast geologie zie je in het zuidelijke deel ook hoe het eiland zich heeft aangepast aan het vulkanische landschap. Je kijkt regelmatig uit over wijngaarden, oude lavahellingen en terrassen. In het zuidelijke deel zijn de lavavelden nog jong, ruw en bijna zwart van kleur. Vooral rond de Teneguía lijkt het landschap bijna buitenaards.
Tijdens de hele wandeling heb je uitzicht op de oceaan en bij helder weer zie je andere Canarische eilanden zoals El Hierro, La Gomera en Tenerife. De route volgt grotendeels de bergkam, waardoor je vaak tegelijkertijd zicht hebt op de oost- én westkust van het eiland. Dat zorgt voor indrukwekkende vergezichten, zeker als je boven de wolken loopt.
Tip: bezoek in Los Canarios een bodega om de wijn van de wijngaarden rondom de Teneguia-vulkaan te proeven.
Veelgestelde vragen over de Ruta de los Volcanes
Hoe zwaar is de Ruta de los Volcanes?
De route is fysiek uitdagend, vooral door de afstand (17 tot 24 kilometer) en de hoogteverschillen. Je loopt lange stukken over los lavazand, steile hellingen en onbeschut terrein. Toch is het technisch niet moeilijk. Voor wie regelmatig wandelt en een redelijke conditie heeft, is het goed te doen. Neem wel voldoende pauzes en start op tijd.
Hoe lang duurt de wandeling?
Gemiddeld wordt voor de hele route van Refugio del Pilar naar Los Canarios zo’n 6 tot 8 uur gegeven, afhankelijk van je tempo en het aantal pauzes. Als je ook doorloopt tot aan de vuurtoren van Fuencaliente, ben je al snel 9 uur onderweg. Sebastiaan liep echter vanaf El Pilar naar Los Canarios in ruim 4 uur, inclusief lunchpauze en fotostops.
Wat moet je meenemen?
Zorg dat je voldoende water bij je hebt (minstens 2 liter per persoon), want onderweg zijn bijna geen watertappunten. Alleen bij Fuente de los Roques kun je water vinden. Ook eten en snacks neem je het best zelf mee. Bescherming tegen de zon is belangrijk: denk aan zonnebrand, een pet of hoed en eventueel een zonnebril. Door de wind op de bergkam is een licht jack of windstopper aan te raden. Stevige wandelschoenen met grip zijn eigenlijk onmisbaar op deze ondergrond.
Zijn er voorzieningen onderweg?
Nee. Er zijn geen toiletten, cafés of andere faciliteiten langs de route. Je bent volledig op jezelf aangewezen. Alleen bij de vuurtoren van Fuencaliente, aan het eind van de lange variant, vind je een klein café. Wel passeer je het recreatiegebied Fuente de los Roques op ongeveer 1200 meter met picknicktafels, toiletten, waterkranen en barbecueplekken.
Hoe regel je het vervoer?
De Ruta de los Volcanes is een lineaire route. De meeste wandelaars parkeren hun auto in Los Canarios en nemen een taxi naar het startpunt bij Refugio del Pilar. Zo eindig je aan het eind van de dag weer bij je eigen auto. Ook wij pakten die op deze manier aan. We bestelden de dag vooraf telefonisch een taxi en betaalden hiervoor € 45. Het is ook mogelijk en iets goedkoper om een bus te nemen vanaf Los Canarios naar El Paso en vanaf El Paso de bus te nemen.
Kun je de route ook in omgekeerde richting lopen?
Dat kan, maar wordt zelden gedaan. De stijging is dan echt veel pittiger. De meeste wandelaars kiezen voor de richting van noord naar zuid, omdat die natuurlijker aanvoelt en het uitzicht steeds meer ‘opent’ richting de oceaan.
Is het mogelijk om maar een deel van de route te lopen?
Zeker. Je kunt bijvoorbeeld starten bij Refugio del Pilar en halverwege omkeren, of je kunt tot recreatiegebied Fuente de los Roques lopen. Net als Refugio del Pilar is Fuente de los Roques per auto (of taxi) bereikbaar.
Populair is ook de optie om alleen het zuidelijke deel lopen van Los Canarios naar de vuurtoren. Dat laatste stuk is korter, maar ook steil en flink indrukwekkend. Erg fijn is ook de optie om vanaf de vuurtoren een bus naar Los Canarios te pakken, waardoor je niet afhankelijk bent van taxi’s. Houd er rekening mee dat in Fuencaliente bijvoorbeeld ook geen bereik is om een taxi te regelen. In Los Canarios wel.
Wat is de beste tijd van de dag om te starten?
Begin het liefst vroeg in de ochtend, zeker als je de hele route wilt lopen. Het licht is dan mooier, het is koeler en je voorkomt dat je in de volle zon over open lavavelden moet lopen. Bovendien heb je zo meer marge om pauzes te nemen of eventueel te vertragen. Sebastiaan werd om 7.30 uur opgepikt door de taxi in Los Canarios en startte om 8.15 uur met de wandeling vanuit El Pilar.
Wanneer kun je de route het best lopen?
De wandeling is het hele jaar door mogelijk, maar in de zomer kan het erg warm worden, vooral op het zuidelijke deel. In de winter kan het juist fris en winderig zijn op de bergkam. Het voorjaar en het najaar zijn over het algemeen de beste periodes, met milder weer en helder zicht. Zelf waren wij op La Palma in november, waardoor we erg wisselend weer hadden. Het eerste deel van de wandeling liep Sebastiaan in de wolken. Gelukkig is daar toch nog weinig uitzicht en trok het daarna prachtig open.
Moet je entree betalen?
De wandeling zelf is gratis. Als je de Volcán de San Antonio wilt bezoeken (vlak bij Los Canarios), betaal je € 8 voor toegang tot het bezoekerscentrum en het wandelpad langs de krater. Een taxi kostte ons € 45.
Is de wandeling geschikt voor kinderen?
Dat hangt af van hun leeftijd, ervaring en uithoudingsvermogen. De volledige route is lang en fysiek zwaar, en dus niet geschikt voor jonge kinderen zoals die van ons. Voor oudere kinderen die gewend zijn om te wandelen en geen moeite hebben met hoogteverschillen, kan het wel. Overweeg eventueel een korter deel, zoals het stuk tussen Los Canarios en de Teneguía-vulkaan dat ik met onze kleuter wandelde.
