Nederland

De mooiste natuur in Drenthe: 10 natuurgebieden om niet te missen

Een kudde schapen die over een knalpaars heideveld naar je toe komt, reeën tussen de bomen, zandvlaktes waar je overheen kunt dwalen en bosmeren die op zonnige dagen bijna tropisch blauw kleuren. Voor mooie natuur hoef je echt niet ver te zoeken. Drenthe heeft er meer dan genoeg van.

Wij kennen de provincie inmiddels goed. Als kind kwam ik hier al op vakantie en sinds twee jaar wonen we zelf in Drenthe, ingeklemd tussen twee nationale parken. Vanuit huis fietsen we zo de natuur in en tussen onze verre reizen door zijn we veel op pad om meer van onze eigen provincie te ontdekken. Daardoor hebben we inmiddels een flinke lijst met favoriete plekken verzameld.

In deze blog delen we de mooiste natuur in Drenthe. Grote nationale parken waar je dagen kunt wandelen en fietsen, maar ook heidevelden, stuifzand, veengebieden en prachtige plekken om op een warme dag het water in te duiken. Genoeg keuze dus, of je nu een vakantie in Drenthe plant of gewoon op zoek bent naar een mooie plek voor een dag buiten.

→ Meer inspiratie: ontdek 20x wat te doen in Drenthe, van bekende bezienswaardigheden tot onze favoriete plekken.

Onze 10 favoriete natuurplekken in Drenthe

Bossen waar je uren kunt fietsen zonder iemand tegen te komen, knalpaarse heidevelden, helderblauwe meren en zelfs enorme zandvlaktes: de natuur in Drenthe is verrassend veelzijdig. Wij hebben het geluk dat we er tegenwoordig middenin wonen en trekken er dan ook vaak op uit. Inmiddels hebben we behoorlijk wat favorieten verzameld. Dit zijn wat ons betreft de tien mooiste natuurplekken van Drenthe.

#1 Nationaal Park Drents-Friese Wold

Op nummer één staat natuurlijk onze eigen achtertuin: het Drents-Friese Wold. Vanuit ons huis lopen of fietsen we zo het nationaal park in en na twee jaar zijn we nog lang niet uitgekeken. Sterker nog, we ontdekken nog steeds nieuwe paden en plekken.

Het mooiste vinden we de afwisseling. Het ene moment fiets je door dicht bos, daarna langs een open heideveld en vervolgens sta je midden op een enorme zandvlakte. En ondanks dat het een populair vakantiegebied is, hoef je maar een beetje verder het bos in te gaan om bijna niemand meer tegen te komen. Wel reeën, konijnen en grote grazers, die we hier regelmatig spotten.

Mooie plekken zijn er eigenlijk te veel om op te noemen. Wij komen graag op het Doldersummerveld, bij de Oude Willem en natuurlijk bij het Aekingerzand, beter bekend als de Kale Duinen. Aan de Friese kant staat ook de bijzondere Bosbergtoren, vanwaar je over de boomtoppen uitkijkt.

#2 Nationaal Park Dwingelderveld

Ook het Dwingelderveld ligt praktisch in onze achtertuin, maar zodra we hiernaartoe fietsen, ziet Drenthe er ineens heel anders uit. Geen eindeloze bossen, maar enorme open heidevelden met vennen ertussen. Het is zelfs het grootste aaneengesloten natte heidegebied van West-Europa. Vooral aan het einde van de zomer, wanneer de heide paars kleurt, is het hier prachtig.

Een van onze favoriete plekken is de schaapskooi bij Ruinen. Iedere dag trekt een kudde Drentse heideschapen de heide op en aan het einde van de dag komen ze weer terug. Overdag spotten we de schapen vaak op de heide, maar het leukst vinden wij hun thuiskomst. Vanaf de kleine uitkijktoren bij de schaapskooi zie je ze in de verte aankomen, waarna de enorme kudde schapen steeds dichterbij komt. Vooral met kinderen is dat ontzettend leuk om te zien.

Naast de schaapskooi liggen het bezoekerscentrum en de Speelnatuur van OERRR, dus dit is een fijne plek om je bezoek te beginnen.

→ Met kinderen naar Drenthe? Lees ook onze 14 leukste dingen om te doen in Drenthe met kinderen.

Dwingelderveld Drenthe Schaapskooi Ruinen

#3 Nationaal Park Drentsche Aa

Het Drents-Friese Wold en Dwingelderveld voelen echt als natuurgebieden, maar bij de Drentsche Aa is dat anders. Hier wandel en fiets je door een typisch Drents landschap van kronkelende beekjes, weilanden, heide en oude esdorpen. Soms heb je bijna niet door dat je midden in een nationaal park bent.

De hoofdrol is natuurlijk voor de Drentsche Aa zelf en de beekjes die daar onderdeel van zijn. Op veel plekken slingert het water nog gewoon door het landschap, met bloemrijke graslanden en houtwallen langs de oevers. Een van de mooiste plekken om dat landschap te zien is de Kymmelsberg bij Schipborg. Vanaf deze zandheuvel kijk je uit over het dal van het Schipborger Diep.

Ook het Ballooërveld en Strubben-Kniphorstbosch horen bij dit gebied. Die laatste is extra bijzonder: tussen de grillige oude eiken vind je hunebedden, grafheuvels en eeuwenoude karrensporen. Juist die combinatie van natuur, kleine Drentse dorpjes en geschiedenis maakt de Drentsche Aa zo mooi.

#4 Holtingerveld

Het Holtingerveld bij Havelte heeft misschien niet de status van nationaal park, maar is alsnog een van de mooiste natuurgebieden van Drenthe. Je vindt hier heide, bossen, vennetjes en zandpaden, maar wat deze plek vooral bijzonder maakt, is hoeveel geschiedenis er in de natuur verstopt zit.

De blikvangers zijn hunebedden D53 en D54. Vooral D53 is indrukwekkend: het is het op één na grootste hunebed van Nederland. De twee hunebedden liggen prachtig aan de rand van de heide en zijn een perfect startpunt voor een wandeling door het Holtingerveld.

Vlakbij vind je ook de schaapskooi van de Holtinger Schaapskudde. Overdag trekt de kudde de heide op en in het voorjaar kun je bij de kooi de lammetjes bewonderen. Verder liggen op en rond de Havelterberg grafheuvels en sporen uit de Tweede Wereldoorlog, toen de Duitsers hier een vliegveld aanlegden. Tel daar de Schotse hooglanders bij op die je onderweg kunt tegenkomen en je hebt een natuurgebied waar tijdens een wandeling ontzettend veel te zien is.

holtingerveld drenthe hunebed

#5 Het Blauwe Meer

Een helderblauw meer met witte zandstrandjes, midden tussen de Drentse bossen: het Blauwe Meer bij Hoogersmilde is zonder twijfel een van de meest fotogenieke natuurplekken van Drenthe. Het meer ontstond door zandwinning en staat bekend om zijn opvallend blauwe water.

De blauwe kleur zou zijn veroorzaakt door een combinatie van wit zand, de diepte van het water én het mineraal glauconiet dat in de bodem voorkomt. En is het dan echt zo blauw als op de foto’s? Bij zonnig weer zeker wel! Maar eerlijk gezegd lijk je die blauwe kleur toch vooral op dronefoto’s te zien en is het minder spectaculair vanaf de oever, al blijft het absoluut een prachtige plek.

In de zomer kun je hier zwemmen en relaxen op het zandstrand. Dan betaal je entree en kan het op warme dagen behoorlijk druk worden. Buiten de echte stranddagen vinden wij het Blauwe Meer minstens zo leuk. Je kunt dan rustig een rondje om het water wandelen en hebt tussen de bomen steeds weer mooie doorkijkjes op het meer.

Bonustip: wil je zwemmen, maar is het Blauwe Meer wel erg druk? Vlakbij ligt Terhorsterzand, een veel minder bekend bosmeer waar wij afgelopen zomer heerlijk hebben gezwommen. Je vindt er een rustig zandstrand, ondiep water en vooral veel minder bezoekers. Een andere aanrader is ’t Nije Hemelriek bij Gasselte. Ook dit meer staat bekend om zijn opvallend blauwe water en zandstrand.

#6 Aekingerzand & Canadameer

Voor een landschap dat je totaal niet met Drenthe associeert, moet je naar het Aekingerzand. Dit deel van het Drents-Friese Wold wordt niet voor niets de Kale Duinen genoemd. In plaats van bos wandel je hier ineens over een enorme open zandvlakte met heide en hier en daar een eenzame boom.

Het leuke is dat je op het Aekingerzand niet netjes op de wandelpaden hoeft te blijven. Je mag gewoon over het stuifzand dwalen, waardoor het vooral met kinderen een heerlijke plek is om rond te struinen. De wind krijgt hier vrij spel en zorgt ervoor dat het zand nog altijd in beweging blijft.

Combineer de Kale Duinen met het vlakbij gelegen Canadameer, officieel de Canadese Plas. Dit kleine meer ligt verscholen tussen de bossen en heeft een strand waar in de zomer wordt gezwommen. Samen zijn ze een perfecte combinatie: eerst wandelen over de Kale Duinen en daarna met je voeten het water in.

#7 Doldersummerveld

Het Doldersummerveld is een van onze favoriete plekken in het Drents-Friese Wold. Zodra je het bos uitkomt, ligt er ineens een enorme vlakte van heide voor je. In augustus kleurt die prachtig paars en het hele jaar door kun je hier Schotse hooglanders en de schaapskudde tegenkomen.

Sla vooral de uitkijktoren niet over. Vanaf de parkeerplaats wandel je er in ongeveer tien minuten naartoe en eenmaal boven kijk je prachtig uit over de heide. Wij stoppen hier regelmatig tijdens een fietstocht en vinden het iedere keer weer een mooi plekje. Met een beetje geluk staan er aan de voet ervan Schotse hooglanders, zoals bij ons laatste bezoekje.

Iets verderop staat de schaapskooi van Doldersum. Verwacht daar overdag trouwens geen honderden schapen gezellig op een kluitje, want die zijn dan juist op pad. Wel staan er picknicktafels en kun je er een potje schapensjoelen, wat natuurlijk favoriet is bij onze kinderen. Daarna is het vooral goed om tijdens je wandeling of fietstocht je ogen open te houden. Grote kans dat je de kudde ergens op de heide alsnog tegenkomt.

#8 Bargerveen

Wie bij Drenthe vooral aan bossen en paarse heide denkt, moet eens naar het Bargerveen. Helemaal in het zuidoosten van de provincie ligt ineens een compleet ander landschap. Hier draait alles om hoogveen: water, moeras, lage begroeiing en vooral héél veel ruimte.

Het Bargerveen is een van de laatste grote hoogveengebieden van Nederland. Wandelend door het gebied kijk je op sommige plekken bijna eindeloos ver over het vlakke landschap. En waar we bij de andere natuurgebieden in deze lijst vooral enthousiast worden van mooie bossen, heidevelden of zandvlaktes, is het hier juist die leegte die het bijzonder maakt.

Neem vooral een verrekijker mee. Het Bargerveen is een geweldige plek om vogels te spotten en je kunt hier zelfs kraanvogels tegenkomen. Er lopen verschillende wandelroutes door het gebied en onderweg kom je uitkijkpunten en vlonderpaden tegen.

#9 Fochteloërveen

Op de grens van Drenthe en Friesland ligt het Fochteloërveen, en dat grensgevalletje nemen we graag mee in deze lijst. Het is namelijk een van de laatste grote hoogveengebieden van Nederland en weer totaal anders dan de bossen, heide en zandvlaktes die je verder in deze top 10 tegenkomt.

Hier wandel of fiets je door een enorm open landschap van veen, water en lage begroeiing. Het Fochteloërveen is bovendien een van de beste plekken in de omgeving om vogels te spotten. Heel bijzonder is dat hier kraanvogels broeden, dus neem vooral een verrekijker mee.

En dan onze favoriete reden om hierheen te gaan: uitkijktoren De Zeven. Daarvoor moet je nét de provinciegrens over naar de Friese kant van het veen. De toren heeft, zoals de naam al verklapt, de vorm van een enorme 7 en is alleen daarom al het bekijken waard. De trappen zijn behoorlijk steil en met onze kleine kinderen was de klim een avontuur op zich. Eenmaal boven kijk je kilometers ver over het Fochteloërveen. Wat ons betreft absoluut de klim waard.

#10 Drouwenerzand

Tot slot nog een natuurgebied dat laat zien hoe afwisselend Drenthe is. Het Drouwenerzand ligt op de Hondsrug en bestaat uit een mix van bos, heide en stuifzand. Ooit was dit een enorme kale zandvlakte waar de wind vrij spel had. Inmiddels heeft de natuur een groot deel daarvan weer terugveroverd.

Dat maakt wandelen hier extra leuk: het ene moment loop je tussen de bomen en even later sta je midden op de heide of met je voeten in het zand. Het gebied is niet gigantisch, dus je hoeft er geen complete dag voor uit te trekken.

Ben je met kinderen op pad? Combineer Drouwenerzand dan met het vlakbij gelegen Boomkroonpad. Daar wandel je letterlijk tussen de boomtoppen en vind je beneden ook een speelbos. Voor onze kinderen was dat een leuke manier om een boswandeling nét even spannender te maken.

Tip: ga voor een eigen vakantieplekje in Drenthe

Drenthe is zo’n plek waar je prima één keer op vakantie kunt gaan, maar waar je waarschijnlijk daarna nog heel vaak terug wilt komen. Of waar je gewoon een eigen vakantiehuisje wilt hebben. Ik kwam hier zelf als kind al op vakantie en inmiddels wonen we alweer twee jaar in Drenthe, als thuisbasis tussen al onze reizen door. Sindsdien zie ik pas echt hoe populair de provincie is. Zodra de zomer begint, loopt Drenthe vol met vakantiegangers, staan de campings en vakantieparken gezellig vol en zie je overal elektrische fietsen en e-choppers door de nationaal parken zoeven. En geef ze eens ongelijk. Wij wonen zelf ingeklemd tussen twee nationale parken en hebben bossen, heidevelden en vennen praktisch in onze achtertuin.

Als je net zo graag in Drenthe komt als wij, is het dus helemaal niet zo’n gek idee om hier je eigen vakantieplekje te hebben. Je hoeft daarvoor natuurlijk niet meteen je hele hebben en houden naar Drenthe te verhuizen zoals wij vanuit de Randstad deden. Er zijn genoeg vakantieparken waar je een eigen huisje of chalet kunt kopen en zo altijd een plekje in het groen hebt om naartoe te gaan. Even spontaan een weekend weg, een hele zomervakantie blijven of vanuit je eigen huisje steeds weer een nieuw stukje Drenthe ontdekken. Dat laatste kunnen we zeker aanraden, want aan mooie natuurgebieden hebben we hier bepaald geen gebrek.

Deze blog is geschreven in samenwerking met stekelbos.nl.